Αρχείο για Οκτωβρίου, 2007

Πώς θα γίνει το έξυπνο παιδί, πιο… έξυπνο;

Ο Νικηφόρος ήξερε ότι η είκοσι μηνών κόρη του Κατερίνα ξεπέρασε το στάδιο της βρεφικής ηλικίας, όταν έσκυψε πάνω από την κούνια της ένα απόγευμα, μόλις αυτή είχε ξυπνήσει από τον μεσημεριανό της ύπνο. Η Κατερίνα άρπαξε το δάχτυλό του, τον κοίταξε στα μάτια, και είπε: ‘Χαίρω πολύ!’. ‘Ήταν σαν να εισέβαλε ξαφνικά στον κόσμο των μεγάλων’, μας είπε ο Νικηφόρος.

Επιστημονική επιμέλεια Dr. Λίζα Βάρβογλη, παιδοψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια, Harvard PhD

Όταν ένα παιδί είναι μεταξύ ενός και δύο ετών, η ικανότητα που έχει να συνδέει νέες πληροφορίες, να τις συνδυάζει με τις προηγούμενές του εμπειρίες και να αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του, αναπτύσσεται με έναν εκπληκτικά γρήγορο ρυθμό. Ο απασχολημένος του εγκέφαλος τελειοποιεί μια σειρά από βασικές ικανότητες αντίληψης – που αποτελούν το θεμέλιο λίθο της νοημοσύνης ς και της κοινωνικότητας. Παρακάτω θα διαβάσετε τι βοηθά την ανάπτυξη της προσοχής και την κατανόηση του παιδιού στον πρώτο χρόνο της ζωής του.

ΕΞΥΠΝΟ ΒΗΜΑ: Δημιουργεί σημαντικές αναμνήσεις

Το νέο αναπτυξιακό στοιχείο: η ολοένα αυξανόμενη δυνατότητα της μνήμης του παιδιού σας ενισχύει πολλά μεγάλα κατορθώματα κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου της ζωής του – συμπεριλαμβάνοντας την ομιλία, την μίμηση, τη συμμετοχή και την προσποίηση. Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μπορούν να θυμηθούν πολλά πράγματα και να διατηρήσουν τις νέες αυτές πληροφορίες για μεγάλες χρονικές περιόδους. Για παράδειγμα, το παιδί μπορεί να θυμάται πώς ήταν ένα μαξιλαράκι στον καναπέ στο σπίτι της θείας του από την επίσκεψη που είχε κάνει εκεί με τους γονείς του πριν μήνες και να το αναγνωρίσει όταν το δει μετά από καιρό σε ένα κατάστημα. . Σταδιακά, στον πρώτο χρόνο της ζωής του παιδιού μπαίνουν τα θεμέλια της αφαιρετικής σκέψης, η οποία βοηθά το παιδί να αναπτύξει μια πιο σύνθετη σχέση με τον κόσμο.

Πώς θα ενισχύσετε τον εγκέφαλό του: να του διαβάζετε ξανά και ξανά τον αγαπημένο του βιβλίο. Προτιμήστε βιβλία με ομοιοκαταληξία και εικόνες. Σχολιάστε την κάθε εικόνα και δείξτε με το δάχτυλό σας κάποιες λεπτομέρειες. Οι επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες βοηθούν την ανάπτυξη της μνήμης.

ΕΞΥΠΝΟ ΒΗΜΑ: Μιλάει την γλώσσα σας

Το νέο αναπτυξιακό στοιχείο: το λεξιλόγιό του αναπτύσσεται δραματικά αυτόν τον χρόνο. Ξεκινάει με μια- δυο λέξεις τον δωδέκατο μήνα και φτάνει τις πενήντα έξι λέξεις , σημείο από το οποίο και μετά το λεξιλόγιό του αυξάνεται ραγδαία. Θα αρχίζει να συνδυάζει λέξεις για να φτιάχνει προτάσεις, αρχικά με δύο και στη συνέχει με τρεις ή περισσότερες λέξεις. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η κατανόηση του λόγου προηγείται της ικανότητας παραγωγής λόγου, κάτι το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι το παιδί καταλαβαίνει περισσότερα από όσα μπορεί να πει. Για παράδειγμα, όταν αναφέρετε ότι θα πάτε για ψώνια, το παιδί το καταλαβαίνει και πηγαίνει και παίρνει τα παπούτσια του. Στην ηλικία των δύο ετών, μπορεί να ακολουθεί απλές οδηγίες, όπως ‘Φέρε το βιβλίο σου’.

Πώς θα ενισχύσετε τον εγκέφαλό του: συνεχίστε να σχολιάζετε τι κάνετε. Η περιγραφή των πράξεών σας βοηθά το παιδί σας στο να πλουτίσει το λεξιλόγιό του. Διαβάστε μαζί με το παιδί βιβλία με τις «πρώτες μου λέξεις» που συνοδεύονται από εικονογράφηση. Μέσω του παιχνιδιού, βοηθήστε το παιδί να αναπτύξει πρώτα την κατανόηση και στη συνέχεια το λόγο. Για παράδειγμα, ενώ στρώνετε το τραπέζι για φαγητό, ζητήστε του να σας δείξει «αυτό με το οποίο τρώμε τη σούπα». Πάρτε το παιδί βόλτα στη λαϊκή ή το σούπερ μάρκετ, περιγράψτε του τι βλέπετε, ονοματίστε φρούτα και λαχανικά, αφήστε το να τα κρατήσει στα χέρια του.

ΕΞΥΠΝΟ ΒΗΜΑ: Παρατηρεί τις διαφορές

Το νέο αναπτυξιακό στοιχείο : για ένα παιδί ενός έτους ένα μαλλιαρό πλάσμα που γαβγίζει ή ένα τριχωτό πλάσμα που νιαουρίζει φαίνονται ίδια. Μέχρι όμως τον δεύτερο χρόνο της ζωής του, το παιδί σας θα είναι σε θέση να ξεχωρίσει τη διαφορά μεταξύ του σκύλου και της γάτας, του λεωφορείου και του φορτηγού. Τα παιδιά μπορούν να αντιστοιχίσουν ένα αντικείμενο με τον σκοπό του, όπως το καπάκι και το κουτί. Το παιχνίδι του παιδιού που χαρακτηρίζεται από υψηλότερες νοητικές ικανότητες θα έχει σαν αποτέλεσμα την πιο συγκεκριμένη κατανόηση των κατηγοριών από τη μεριά του. έτσι, μπορεί να αντιστοιχίσει εικόνες ζώων με τους ήχους τους ή το σπιτάκι τους. Σε αυτή την ηλικία περιμένουμε από το παιδί να αρχίσει και το συμβολικό παιχνίδι, το οποίο είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αφηρημένες σκέψης. Αυτό που συμβαίνει στη συγκεκριμένη εξελικτική φάση είναι ότι το παιδί αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να παραστήσει κάποιες δραστηριότητες, όπως ότι ταΐζει την κούκλα ή να χρησιμοποιήσει ένα αντικείμενο για να υποδηλώσει ένα άλλο, όπως όταν χρησιμοποιεί ένα σκουπόξυλο για κιθάρα.

Πώς θα ενισχύσετε τον εγκέφαλό του: να ονομάζετε τα αντικείμενα και να τα αναγνωρίζετε σαν ένα μέρος μιας ομάδας: για παράδειγμα, να ονομάζετε φρούτα ή λαχανικά που σας αρέσουν, ζώα που ζούνε στην αυλή ή το δάσος. Επίσης, να τακτοποιείτε μαζί τα παιχνίδια του ανά σχήμα, χρώμα ή λειτουργία. Το παιδί σας μπορεί να μην είναι σε θέση να το κάνει αυτό μόνο του, αλλά καταλαβαίνει τι λέτε και θα μάθει να ξεχωρίζει τι είναι ίδιο και τι διαφορετικό.

ΕΞΥΠΝΟ ΒΗΜΑ: Σκέφτεται τους αριθμούς

Το νέο αναπτυξιακό στοιχείο: σε αυτή την ηλικία, το παιδί σας μπορεί να ξεχωρίσει τη διαφορά μεταξύ λίγων και πολλών κερασιών. Είναι όμως πολύ νωρίς για να μπορέσει να κατανοήσει ότι οι αριθμοί αναφέρονται σε συγκεκριμένες ποσότητες. Μέχρι τον δεύτερο χρόνο, μπορεί να ξέρει ότι η λέξη ‘ένα’ αναφέρεται σε ένα μόνο αντικείμενο και ότι όλοι οι άλλοι αριθμοί δείχνουν παραπάνω από «ένα». Το αληθινό μέτρημα θα έρθει αργότερα.

Πώς θα ενισχύσετε τον εγκέφαλό του: να μιλάτε στο παιδί σας για τους αριθμούς σε κάθε ευκαιρία: για παράδειγμα, όταν του κόβετε τα νύχια και μετράτε τα δάχτυλά του, όταν στρώνετε το τραπέζι μαζί, να μετράτε πιάτα και τα πιρούνια. Να μετράτε δυνατά όταν κουμπώνετε τα κουμπιά σας ή όταν πηγαίνετε τις πιατέλες με τα φαγητά στο τραπέζι. Να προσπαθείτε να χρησιμοποιείτε λέξεις που αναφέρονται σε ποσότητες, όπως ‘ένα’, ‘πολλά’ και ‘λίγα’.

ΕΞΥΠΝΟ ΒΗΜΑ: Μαθαίνει τις σχέσεις του χώρου

Το νέο αναπτυξιακό στοιχείο: αν δώσετε στο 8-10 μηνών παιδί σας δυο τουβλάκια, το πιθανότερο είναι να τα χτυπήσει μεταξύ τους. Μετά τον πρώτο χρόνο, τα παιδιά εξερευνούν και αναπτύσσουν ένα πιο πολύπλοκο σύστημα κατανόησης για το πώς σχετίζονται τα αντικείμενα. Θα αρχίσουν να βάζουν το ένα τουβλάκι πάνω στο άλλο και θα τα βάλουν σε κουτιά. Μέχρι τα δύο, τα περισσότερα παιδιά μπορούν να βάλουν έναν κύκλο ή ένα τετράγωνο στην σωστή του θέση σε ένα πλαίσιο (στυλ παζλ) όπου λείπει ένα κομμάτι.

Πώς θα ενισχύσετε τον εγκέφαλό του: αφήστε το παιδί σας να πειραματιστεί με το πώς κινείται το σώμα του στον χώρο. Θα μάθει έννοιες όπως ‘πάνω’, ‘κάτω’ ή ‘ανάμεσα’. Το γέμισμα και το άδειασμα των κουτιών ή το παιχνίδι με απλά παζλ και το χτίσιμο με τουβλάκια θα προσφέρουν ευχαρίστηση στο παιδί σας και θα του δώσουν πολλές ευκαιρίες για να δείξει τις ικανότητές του.

ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΣΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΡΟΜΟ;

Όλα τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς, και γι’ αυτό οι γονείς θα πρέπει να ψάχνουν για την πρόοδο των ικανοτήτων, όπως η ανάπτυξη της κατανόησης, της έκφρασης και της συμμετοχής. Σας αναφέρουμε μερικές ικανότητες που τα περισσότερα παιδιά έχουν τελειοποιήσει μέχρι την ηλικία των δύο ετών.

  • Μπορεί να ακολουθήσει μια απλή οδηγία, όπως ‘Φέρε την μπάλα σου’
  • Μπορεί να αναγνωρίσει μέρη του σώματος, όπως την κοιλιά, το πόδι, το χέρι και το κεφάλι
  • Μπορεί να μιμηθεί κάτι που κάνει η μαμά ή ο μπαμπάς, όπως το ξύρισμα ή το χτένισμα των μαλλιών
  • Μπορεί να πει αρκετές λέξεις και να ξεκινήσει να φτιάχνει μικρές φράσεις με δυο ή και παραπάνω λέξεις.

Σύνδεση με τη σχετική σελίδα.

Το σχόλιο σας »

Η νοημοσύνη δεν είναι μία… αλλά 8!

Η νοημοσύνη δεν είναι μία… αλλά 8! Ποια διαθέτει το παιδί σας;

Δεν υπάρχει μόνον ένα αλλά πολλά είδη νοημοσύνης. Και όπως δεν μπορούμε να βρούμε δύο ανθρώπους με πανομοιότυπα δακτυλικά αποτυπώματα, έτσι δεν μπορούμε να βρούμε και δύο ανθρώπους με τον ίδιο συνδυασμό απ’ αυτά τα είδη νοημοσύνης!

Της Λίζας Βάρβογλη, ψυχολόγου-ψυχοθεραπεύτριας-παιδοψυχολόγου, Ph.D.

Τη δεκαετία του 1980, ο καθηγητής της εκπαίδευσης στο πανεπιστήμιο Harvard των ΗΠΑ Dr. Howard Gardner πρότεινε μια επαναστατική θεωρία: δεν έχουμε απλώς ένα είδος νοημοσύνης, το οποίο είναι το ίδιο για κάθε άνθρωπο, αλλά υπάρχουν πολλά και διαφορετικά είδη νοημοσύνης.

Ας δούμε όμως τι εννοούμε όταν λέμε νοημοσύνη. Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί ορισμοί σχετικά με τη νοημοσύνη. Ένας γενικός ορισμός της είναι «η ικανότητα να μαθαίνουμε, να καταλαβαίνουμε ή να διαχειριζόμαστε νέες ή δύσκολες καταστάσεις, καθώς επίσης και η ικανότητα να χρησιμοποιούμε τη λογική». Μερικές φορές οι άνθρωποι μπερδεύουν τη νοημοσύνη -ή ευφυία- με την απόκτηση γνώσεων, όμως οι δύο έννοιες δεν είναι ταυτόσημες. Όλοι έχουμε κάποιο παράδειγμα ατόμου το οποίο για διάφορους λόγους δεν μπόρεσε να σπουδάσει, όμως διακρίνουμε ότι είναι έξυπνο παρά την έλλειψη απολυτηρίων και πτυχίων.

Ο Dr. Gardner πιστεύει ότι η νοημοσύνη είναι:

  • Η ικανότητα να δημιουργεί κανείς ένα σωστό προϊόν ή ιδέα ή να προσφέρει μια υπηρεσία που έχει αξία σε ένα συγκεκριμένο πολιτισμικό πλαίσιο
  • Μια ομάδα ικανοτήτων που βοηθά το άτομο να λύνει διάφορα προβλήματα της ζωής
  • Η δυνατότητα να μαζέψει κανείς τις κατάλληλες πληροφορίες και νέα γνώση ώστε να βρει ή να δημιουργήσει λύση σε προβλήματα

Τα οκτώ είδη νοημοσύνης δείχνουν ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αλληλεπίδρασης με τον κόσμο. Το κάθε άτομο έχει έναν μοναδικό συνδυασμό ικανοτήτων ή προφίλ. Αν και όλοι έχουμε κομμάτια και από τα οκτώ είδη νοημοσύνης, συχνά υπάρχουν άνθρωποι με ιδιαίτερα αναπτυγμένο ένα στοιχείο. Και δεν μπορούμε να βρούμε δυο άτομα με τον ακριβώς ίδιο συνδυασμό νοημοσύνης, όπως δεν υπάρχουν πανομοιότυπα δακτυλικά αποτυπώματα:

Το σχολείο και η ανάπτυξη της νοημοσύνης

Το σχολείο και η κοινωνία εστιάζουν περισσότερο στη λεκτική και τη λογικο-μαθηματική νοημοσύνη και προσπαθούν να καλλιεργήσουν αυτά το δύο είδη. Στην κοινωνία σεβόμαστε και θεωρούμε επιτυχημένους τους ανθρώπους που μιλάνε σωστά ή είναι λογικοί και συνοδεύουν αυτές τις ικανότητές τους με πτυχία. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερο θαυμάζουμε και θεωρούμε επιτυχημένους ανθρώπους από το χώρο των τεχνών, -της μουσικής, του χορού, θεάτρου, ζωγραφικής, κινηματογράφου…- του αθλητισμού, των επιχειρήσεων και άλλα άτομα που εμπλουτίζουν με τις ικανότητες και τα ταλέντα τους τον κόσμο στον οποίο ζούμε.

Δυστυχώς, πολλά παιδιά που έχουν αυτές τις άλλες ικανότητες δεν παίρνουν την προσοχή κι ενθάρρυνση που χρειάζονται από το σχολείο και καταλήγουν να πάρουν την ταμπέλα του «υπερκινητικού» ή «δυσλεκτικού» παιδιού. Αυτό συμβαίνει γιατί ο δικός τους μοναδικός τρόπος σκέψης κι επίλυσης προβλημάτων δε συμβαδίζει με τον έντονο λεκτικό και μαθηματικό χαρακτήρα της διδασκαλίας.

Καθώς όμως συγκεντρώνονται νέες πληροφορίες σχετικά με τη νοημοσύνη και τις ικανότητες των παιδιών (αλλά και των ενηλίκων), δημιουργούνται νέες στρατηγικές διδασκαλίας, που δίνουν στο παιδί την ευκαιρία να μάθει με τρόπο αρμονικό προς τις ιδιαίτερες κλίσεις του.

Οι 8 νοημοσύνες!

Για να δούμε αν αναγνωρίζετε μερικά από τα διαφορετικά είδη νοημοσύνης στις παρακάτω περιπτώσεις!

1. Η Ελένη είναι 20 μηνών και ήδη μιλάει με ολοκληρωμένες προτάσεις. Αφήνει τους γύρω της κατάπληκτους κάθε φορά, όταν προφέρει δύσκολες λέξεις όπως «πλυντήριο», χωρίς να κάνει λάθος, και όταν χρησιμοποιεί σωστά τα γένη ή τον ενικό και πληθυντικό αριθμό. «Μπαμπά, θα πάμε στον ζωολογικό κήπο να δούμε την καμηλοπάρδαλη και τη ζέβρα;» είναι παράδειγμα πρότασης που σχηματίζει. Ο λόγος της Ελένης θυμίζει ομιλία παιδιού 4-5 ετών, και ας μην έχει κλείσει ούτε τα δύο η ίδια!

Ποια είναι η εξήγηση; Η Ελένη έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη λεκτική νοημοσύνη.

Τι είναι η λεκτική νοημοσύνη; Η ικανότητα να χρησιμοποιεί κανείς τη γλώσσα για να εκφράσει αυτό που έχει στο μυαλό του και να καταλάβει τους άλλους. Συγγραφείς, ποιητές, δημόσιοι ομιλητές, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, και όλοι όσοι χρησιμοποιούν τη γλώσσα ως βασικό εργαλείο για την εργασία τους έχουν αναπτυγμένη λεκτική νοημοσύνη.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με λεκτική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από γλώσσα και τον προφορικό και γραπτό λόγο. Τους αρέσει να συζητούν, να εξηγούν, να γράφουν, να πείθουν και να εκφράζουν τις ιδέες τους.

Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά βιβλία, CD-ROM, λογισμικό σχετικό με τη δημιουργία κειμένων (ποιήματα, ιστορίες), αρχεία PDF, λογισμικό για τη δημιουργία βιβλίων, συγγραφή σεναρίων, δημοσιογραφικό κασετόφωνο για ηχογραφήσεις, ηλεκτρονική αλληλογραφία.

2. Ο Γιώργος είναι 5 ετών. Ξέρει να μετράει ως το 1000, μπορεί να κάνει απλή πρόσθεση και αφαίρεση ως το 10 με το νου του, ενώ κάνει πράξεις με μεγαλύτερα νούμερα όταν έχει μπροστά του τουβλάκια μετρήματος. Επίσης, λύνει απλά μαθηματικά προβλήματα, σαν κι αυτά που λύνουν τα παιδιά δευτέρας δημοτικού. Μετά την πρώτη μέρα στο νηπιαγωγείο η δασκάλα τηλεφώνησε στο σπίτι λέγοντας στους γονείς ότι δεν θα έπρεπε να προγυμνάζουν τον Γιώργο στο σπίτι, γιατί έτσι θα βαρεθεί στο σχολείο. Οι γονείς αντέδρασαν έκπληκτοι, εξηγώντας ότι δεν του έχουν κάνει «ιδιαίτερα» μαθήματα, πέρα από την ενασχόλησή τους με το παιδί, την ανάγνωση βιβλίων και τα εκπαιδευτικά παιχνίδια που οι περισσότεροι γονείς προσφέρουν στα παιδιά τους.

Ποια είναι η εξήγηση; Ο Γιώργος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αριθμητική/ λογική νοημοσύνη.

Τι είναι η αριθμητική/ λογική νοημοσύνη; Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τις βασικές αρχές που χαρακτηρίζουν ένα σύστημα που βασίζεται σε αιτία και αποτέλεσμα, όπως συμβαίνει με τους επιστήμονες. Επίσης, είναι η ικανότητα να χειρίζεται κανείς του αριθμούς και τις πράξεις, όπως οι μαθηματικοί.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με μαθηματική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από αριθμούς, λογική σκέψη, και λύση προβλημάτων. Τους αρέσει να μετράνε, να υπολογίζουν και να οργανώνουν πληροφορίες. Μπορούν να δημιουργούν νοερές εικόνες.

Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά εργαλεία που σχετίζονται με την οργάνωση (βάσεις δεδομένων, ημερολόγιο), εργαλεία υπολογισμού (spreadsheets), αριθμομηχανές, λογισμικό για επίλυση προβλημάτων.

3. Οι γονείς της Χρύσας, 7 ετών, την έγραψαν στο δημοτικό γυμναστήριο της γειτονιάς τους για να κάνει ρυθμική γυμναστική. Σύντομα η Χρύσα ξεπέρασε τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριες της. Η ευλυγισία, η ικανότητά της να εκτελεί με ευκολία, άνεση και ακρίβεια κάθε άσκηση και η δυνατότητα του σώματός της να προσαρμόζεται στις ασκήσεις πριν καλά-καλά τις παρουσιάσει ο δάσκαλος κατέστησαν ολοφάνερο ότι η Χρύσα είναι προικισμένη με αθλητικές ικανότητες. Οι γονείς της ενημερώθηκαν ότι είναι χαρισματικό παιδί στον τομέα αυτό και ότι θα πρέπει να προετοιμαστεί για πρωταθλητισμό.

Ποια είναι η εξήγηση; Η Χρύσα έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τη σωματική/κιναισθητική νοημοσύνη.

Τι είναι η σωματική/κιναισθητική νοημοσύνη; Η ικανότητα να χρησιμοποιεί κανείς ολόκληρο το σώμα του ή μέρη του (χέρια, πόδια, δάχτυλα) για να λύσει ένα πρόβλημα, ή να παρουσιάσει ένα θέαμα, ή να φτιάξει κάτι. Το πιο χτυπητό παράδειγμα είναι οι αθλητές και οι χορευτές.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με σωματική νοημοσύνη μαθαίνουν μέσα από την κίνηση, όπως τον χορό, πράγματα που φτιάχνουν με τα χέρια τους (μοντέλα αεροπλάνων, κοσμήματα, πηλό, μακέτες, κατασκευές). Μπορούν να χειριστούν αντικείμενα με ευκολία και να εκφράσουν τις ιδέες τους μέσα από την κίνηση.

Τεχνολογική υποστήριξη: Βιντεοκάμερα, «επιστημονικά» παιχνίδια, τουβλάκια, είδη κατασκευής, εκπαιδευτικά προγράμματα Η/Υ για διάφορα θέματα.

4. Οι γονείς του Δημήτρη, 4 ετών, παρατήρησαν από νωρίς ότι έχει ιδιαίτερη άνεση να αντιλαμβάνεται το χώρο και τις χωροταξικές σχέσεις: τη δεύτερη μέρα που πήγε στα προνήπια, ένα σχολείο μερικά τετράγωνα πιο μακριά από το σπίτι του, ο Δημήτρης αποφάσισε να… επιστρέψει μόνος του, βρίσκοντας το δρόμο που δεν τον γνώριζε παρά μόνο από τη διαδρομή της προηγούμενης μέρας. Το επόμενο παράδειγμα της ικανότητάς του παρουσιάστηκε όταν ο μεγαλύτερος αδερφός του, ηλικίας 7 ετών, πέταξε νευριασμένος τα παζλ που δε μπορούσε να συμπληρώσει. Ο Δημήτρης πήρε τα κομματάκια και έφτιαξε με ευκολία παζλ που δυσκολεύουν μεγαλύτερα παιδιά, όπως τον αδερφό του.

Ποια είναι η εξήγηση; Ο Δημήτρης έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη χωρική νοημοσύνη.

Τι είναι η χωρική νοημοσύνη; Η ικανότητα να μπορεί κανείς να αναπαραστήσει το χώρο στο μυαλό του, όπως οι πιλότοι, οι καπετάνιοι βρίσκουν το δρόμο, οι γλύπτες μεταφέρουν στα αγάλματα μια νοερή αναπαράσταση κάποιου πράγματος και οι αρχιτέκτονες και οι διακοσμητές φαντάζονται πρώτα κάτι και στη συνέχεια το εκτελούν. Η χωρική νοημοσύνη έχει εφαρμογές τόσο στην επιστήμη όσο και στις τέχνες.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με χωρική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα οπτικά και τείνουν να οργανώνουν τη σκέψη τους στο χώρο. Τους αρέσει να σκέφτονται με εικόνες, καθώς και να δημιουργούν εικόνες. Ακόμα, τους αρέσουν ποικίλες πληροφορίες

Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικά εργαλεία για τη διαμόρφωση ιστοσελίδων και χαρτών, παζλ, τουβλάκια κατασκευών, οπτικό υλικό όπως σλάιντς, γραφήματα, πίνακες, ταύτιση εικόνων με λέξεις.

5. Από μικρή η Ναταλία τραγουδούσε με ωραία φωνή και καθηλωνόταν όταν οι άκουγε μουσική. Σε ηλικία 6 ετών άρχισε μαθήματα πιάνου. Από την πρώτη φορά η δασκάλα της αναγνώρισε το ταλέντο της Ναταλίας: τα δάχτυλά της έτρεχαν στο πιάνο και όταν προσπάθησε να τραγουδήσει το αγαπημένο της τραγούδι παίζοντας πιάνο, τα χέρια της ήταν σαν να ήξεραν ποιες νότες έπρεπε να πατήσουν για να ακουστεί η μελωδία! Η Ναταλία θυμάται και εκτελεί κομμάτια με τεράστια ευκολία, όπως και παίζει στο πιάνο κομμάτια που μόλις είχε ακούσει ή ξεσηκώσει από το ραδιόφωνο.

Ποια είναι η εξήγηση; Η Ναταλία έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη μουσική/ρυθμική νοημοσύνη.

Τι είναι η μουσική/ρυθμική νοημοσύνη; η ικανότητα να μπορεί κανείς να σκεφτεί με τη μουσική και το ρυθμό, να ακούει και να αναγνωρίζει μουσικά μοτίβα και να παίζει μουσική.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με μουσική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από ήχους και ακούγοντας τραγούδια, ρυθμούς, μοτίβα, έμμετρες ιστορίες

Τεχνολογική υποστήριξη: Μουσικά όργανα, σινθεσάιζερ, ηλεκτρονικά μέσα για σύνθεση και ηχογράφηση μουσικής, DVDs και CD (ήχος και κείμενο).

6. Ο Γιάννης είναι 6 ετών και όλοι συμφωνούν πως, όταν μεγαλώσει, θα γίνει δικηγόρος ή πολιτικός! Ο λόγος; Ο Γιάννης έχει ιδιαίτερη ικανότητα να καταλαβαίνει τους άλλους, να «διαβάζει» τις επιθυμίες και τους φόβους τους, να βρίσκει τα «κουμπιά» τους, ώστε να τους…χειρίζεται! Ο Γιάννης εύκολα καταλαβαίνει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να ζητήσει κάτι, κι εξίσου εύκολα αντιλαμβάνεται πότε οι συνθήκες δεν είναι κατάλληλες, ή ξέρει πώς θα πρέπει να κολακέψει κάποιον για να πετύχει κάτι. Η τακτική του είναι αποτελεσματική όχι μόνο στην οικογένειά του, αλλά και με άλλους ενήλικες και τους συμμαθητές του.

Ποια είναι η εξήγηση; Ο Γιάννης έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διαπροσωπική νοημοσύνη.

Τι είναι η διαπροσωπική ή κοινωνική νοημοσύνη; Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τους άλλους: να κατανοεί τον χαρακτήρα τους, να αντιλαμβάνεται τα κίνητρα, τους φόβους, τις επιθυμίες και τη διάθεσή τους. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ιδιότητα για πολιτικούς, δασκάλους, γιατρούς και πωλητές, ή για όποιον έχει αντικείμενο εργασίας τους ανθρώπους.

Για καλύτερη μάθηση

Τα παιδιά με κοινωνική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την αλληλεπίδραση με άλλους, συζητήσεις, συνεργατική εργασία και κοινωνικές δραστηριότητες.

Τεχνολογική υποστήριξη

Επεξεργασία κειμένου, ηλεκτρονική αλληλογραφία, ενασχόληση με το διαδίκτυο (forums, τσατ ρουμς), μέλος σε θεατρική ομάδα ή ομάδα συζήτησης.

7. Η Μαρία, 7 ετών, έχει ξεκάθαρες προτιμήσεις και αποφεύγει συγκεκριμένα πράγματα. Αρχικά οι γονείς της θεωρούσαν ότι πρόκειται για πείσμα. Στη συνέχεια, όμως, ανακάλυψαν ότι η Μαρία είχε πάντα κάποιο ξεκάθαρο λόγο για τα «θέλω» και τα «δε θέλω» της. Έτσι, όταν επέμενε ότι δεν ήθελε να κάνει μπαλέτο και προτιμούσε να πάει σε ένα εργαστήρι ζωγραφικής, αποδείχτηκε ότι στο μπαλέτο δεν είχε καθόλου κίνηση και χάρη, ενώ το χέρι της πραγματικά «έπιανε» στη ζωγραφική. Η Μαρία ξέρει πότε είναι θυμωμένη ή στεναχωρημένη και γιατί, και μπορεί και διαχειρίζεται τα συναισθήματά της με θαυμαστό τρόπο. Αντίστοιχα, ξέρει πώς να φέρεται στους άλλους και οι αντιδράσεις και η ωριμότητά της είναι τέτοιες που στην τάξη, στο εργαστήριο της ζωγραφικής και σε όποια άλλη ομάδα συνομηλίκων βρεθεί ελκύει τα άλλα παιδιά και έχει κεντρική θέση.

Ποια είναι η εξήγηση; Η Μαρία έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη ενδοπροσωπική νοημοσύνη.

Τι είναι η ενδοπροσωπική νοημοσύνη; Η ικανότητα να καταλαβαίνει κανείς τον εαυτό του. Δηλαδή, να ξέρει «ποιος είναι», ποια είναι τα προτερήματα και τα ελαττώματά του, τι θέλει και τι μπορεί να κάνει, πώς αντιδρά σε πρόσωπα και πράγματα, τι πρέπει να αποφεύγει και προς τα που να κατευθύνεται. Οι άνθρωποι έλκονται από άτομα που έχουν καλή κατανόηση του εαυτού τους.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με ενδοπροσωπική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από μετα-διανοητικές διεργασίες, δηλαδή όταν παρατηρούν τον τρόπο που σκέφτονται, τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τα συναισθήματά τους.

Τεχνολογική υποστήριξη: Ηλεκτρονικός υπολογιστής, όπου θα κρατούν ημερολόγιο, αναζήτηση στο διαδίκτυο, χρήση πολυμέσων, software που σχετίζεται με την επίλυση προβλημάτων.

8. Ο Πέτρος, 3 ετών, μπορεί και αναγνωρίζει και κατονομάζει δεκάδες μάρκες αυτοκινήτων, αλλά και ζώα και φυτά που βρίσκονται στα βιβλία του. Γνωρίζει όλα τα είδη δεινόσαυρων και τις ράτσες σκύλων, σε σημείο που φέρνει τους γονείς του σε δύσκολη θέση όταν δουν στο δρόμο ένα σκυλάκι, αυτοί του πουν τι ράτσα είναι και ο Γιώργος τους διορθώσει γιατί έχουν κάνει λάθος! Η ικανότητά του να αναγνωρίζει ζωντανά αλλά και άψυχα αντικείμενα επεκτείνεται μέχρι και στο να αναγνωρίζει δεκάδες μάρκες…αθλητικών παπουτσιών!

Ποια είναι η εξήγηση; Ο Πέτρος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη νατουραλιστική νοημοσύνη.

Τι είναι η νατουραλιστική νοημοσύνη; Η ικανότητα να ξεχωρίζει κανείς τα διάφορα ζωντανά όντα (φυτά, ζώα) και να έχει ευαισθησία σε άλλα στοιχεία του φυσικού κόσμου (σύννεφα, πετρώματα, νερά). Πρόκειται για ικανότητα μεγάλης αξίας στο εξελικτικό μας παρελθόν, όταν ακόμα ζούσαμε στη φύση και ήμασταν κυνηγοί, αγρότες ή συλλέκτες. Οι βοτανολόγοι, οι γεωλόγοι, οι σεφ, για να αναφέρουμε μερικά παραδείγματα, εξακολουθούν να χρειάζονται αυτή την ικανότητα.

Για καλύτερη μάθηση: Τα παιδιά με νατουραλιστική νοημοσύνη μαθαίνουν καλύτερα μέσα από την αλληλεπίδραση με τη φύση και το περιβάλλον, όπως με εκδρομές στη φύση, με πρότζεκτ που σχετίζονται με την παρακολούθηση φυσικών φαινομένων (πχ καλλιέργεια φακής σε κεσέ από γιαούρτι), πειράματα στη φύση και φροντίδα φυτών και ζώων.

Τεχνολογική υποστήριξη: Φωτογραφική μηχανή και βιντεοκάμερα για αποτύπωση του φυσικού κόσμου, μικροσκόπιο, τηλεσκόπιο, φυτολόγιο, μοντέλα κατασκευής φυσικού κόσμου.

Η σχετική σελίδα.


Το σχόλιο σας »

Ψυχική Υγεία: χρήσιμοι διαδικτυακοί τόποι

www.childmentalhealth.gr

Ιστοσελίδα του Κέντρου Πληροφόρησης για την Ψυχική Υγεία του Παιδιού και του Εφήβου.

www.counselingpsychology.gr

Ιστοσελίδα που εξειδικεύεται σε θέματα Συμβουλευτικής Ψυχολογίας.

www.e-psychology.gr

Πύλη Ψυχολογίας. Με σημαντικά θέματα για το παιδί και την οικογένεια.

www.epsype.gr

Ιστοσελίδα της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου.

http://www.parents.gr/index/

Ιστοσελίδα που απευθύνεται σε γονείς, εφήβους και παιδιά για ενημέρωση και ψυχαγωγία.

www.seps.gr

Ιστοσελίδα του συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων με χρήσιμο υλικό για θέματα που αφορούν τον κλάδο της ψυχολογίας.

http://www.sitemaker.gr/sxolesgoneon/

Ιστοσελίδα του Πανελλήνιου Συνδέσμου Σχολών Γονέων με χρήσιμες πληροφορίες για τις Σχολές Γονέων (ιστορία – θεματολογία – μεθοδολογία – ενημέρωση για σχετικά θέματα).

Το σχόλιο σας »

Ευφυής ή βλαξ;

«Με συναισθηματικά νοήμονες ηγέτες θα είχαμε λιγότερους πολέμους»

λέει ο Daniel Goleman, συγγραφέας του διεθνούς μπεστ σέλερ, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένους ηγέτες. Και ο νοών νοείτω.

ΜΑΙΡΗ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ

Δεν χρειάζεται IQ στον δρόμο για την επιτυχία. Χρειάζεται EQ. Το EQ δεν είναι αριθμός. Είναι η νοημοσύνη των συναισθημάτων, σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες γύρω από τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη συμπεριφορά. Το 1995 ο ψυχολόγος Daniel Goleman πέταξε το γάντι στη συμβατική αντίληψη πάνω σε θέματα νοημοσύνης και εκπαίδευσης συμπυκνώνοντας στο βιβλίο του «Συναισθηματική νοημοσύνη» τα πιο πρόσφατα ευρήματα της νευροψυχολογίας και της επιστήμης της συμπεριφοράς. Το βιβλίο έγινε μπεστ-σέλερ διεθνώς, όπως και στην Ελλάδα όπου κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, οπότε ακολούθησε η συνέχεια με τη «Συναισθηματική νοημοσύνη στον χώρο της εργασίας», που επίσης κυκλοφόρησε εδώ πριν από λίγες ημέρες. «Το Βήμα», μια συναισθηματικά νοήμων επιχείρηση σύμφωνα με το μοντέλο του δόκτορος Goleman, είχε τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του στη Μασαχουσέτη. Από τη συζήτηση προέκυψε ότι ο δρ Goleman, του οποίου η σύζυγος είναι ελληνικής καταγωγής εκ πατρός, σκέφτεται να επισκεφθεί τη χώρα μας για διακοπές και μόνον, incognito.

Τα τελευταία 10 χρόνια υπήρξε μια έκρηξη της εκλαϊκευμένης επιστήμης. Πιστεύετε ότι συμβαίνει το ίδιο τώρα στο χώρο της ψυχολογίας;

«Πράγματι πρόκειται για φαινόμενο της ίδιας έκρηξης, αφού η ψυχολογία είναι ο κλάδος της επιστήμης που ερμηνεύει τον εαυτό μας στον εαυτό μας. Γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, επειδή αφορά εκείνο το πεδίο της επιστήμης που σχετίζεται εντελώς άμεσα με την ίδια τη ζωή μας».

Πότε άλλαξε ο ορισμός της ευφυΐας;

«Στη διάρκεια των τελευταίων 10-15 χρόνων οι ψυχολόγοι άρχισαν να μελετούν μια ευρύτερη διάσταση της νοημοσύνης πέραν του IQ, αντιλαμβανόμενοι ότι υπάρχει ένα φάσμα δεξιοτήτων που προδιαγράφει πόσο θα πετύχουν οι άνθρωποι στη ζωή τους ανεξάρτητα από το σκορ τού IQ τους. Ένας από τους πρώτους ψυχολόγους που άλλαξαν τον ορισμό της νοημοσύνης, φίλος μου από το Harvard, ήταν ο Howard Gardner, ο οποίος υπέδειξε ότι υπάρχουν πολλαπλά είδη νοημοσύνης: μπορεί κάποιος να είναι νοήμων μουσικά ή κινησιολογικά ή να διαθέτει αυξημένη αυτοεπίγνωση ή δυνατότητα να επικοινωνεί με τους άλλους και να συνεργάζεται».

Το EQ είναι σημαντικότερο στη ζωή μας από το IQ;

«Εξαρτάται για ποιο διάστημα της ζωής μιλάτε. Αν έχετε κατά νου τα παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο, τότε το IQ είναι σημαντικότερο γι’ αυτά. Αν εννοείτε όμως την επιτυχία στην επαγγελματική ζωή, τότε το EQ είναι σημαντικότερο. Το IQ καθορίζει σε ποιον τομέα μπορείς να ειδικευτείς και σε ποια κατεύθυνση να στραφείς για επαγγελματικό προσανατολισμό αλλά δεν προδιαγράφει την επιτυχία στον επαγγελματικό στίβο. Εκεί είναι που αποκτά σημασία το EQ».

Μπορεί, δηλαδή, κάποιος με χαμηλό δείκτη νοημοσύνης να έχει διακεκριμένη επίδοση;

«Όντως υπάρχουν άτομα χαμηλού IQ που διαθέτουν εξαιρετικές ικανότητες άλλου είδους. Αυτοί ενδέχεται να έχουν ανθρώπους με υψηλότερο IQ στην υπηρεσία τους επειδή διαθέτουν λ.χ. επιχειρηματικό πνεύμα. Αν φθάσουμε στην προσωπική ζωή του καθενός τώρα, το IQ έχει πλέον ελάχιστη σημασία. Εκεί η συναισθηματική νοημοσύνη είναι το παν. Αυτή καθορίζει την επιτυχία στον γάμο, στη σχέση των γονιών με τα παιδιά, στις σχέσεις με τους φίλους».

Το IQ είναι αριθμός. Το EQ πώς μετριέται;

«Ο κάθε άνθρωπος έχει ένα προφίλ. Δεν αποδίδω ιδιαίτερη σημασία στη μέτρηση του EQ όσο στη σκιαγράφηση του προφίλ των ικανοτήτων που διαθέτει ο κάθε άνθρωπος, στα σημεία όπου είναι δυνατός και σε εκείνα όπου μπορεί να βελτιωθεί. Είναι ένα μοντέλο δυνατών και αδύνατων σημείων».

Μπορεί να αλλάξει η ιδιοσυγκρασία του ανθρώπου μετά τα 30 του;

«Οποτεδήποτε μπορεί να αλλάξει κανείς, αρκεί να προσπαθήσει. Άνθρωποι ντροπαλοί μπορούν να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση στις κοινωνικές συνευρέσεις, άνθρωποι οξύθυμοι μπορούν να επιτύχουν τον έλεγχο των αντιδράσεών τους, οι κακές συνήθειες μπορούν να αλλάξουν σε οποιαδήποτε φάση της ζωής κάποιου. Η συναισθηματική νοημοσύνη διδάσκεται. Στο τελευταίο μου βιβλίο, για τη συναισθηματική νοημοσύνη στον χώρο εργασίας, περιγράφω τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει κανείς προκειμένου να αλλάξει, δηλαδή να αποκτήσει αυτοεπίγνωση, να ελέγχει τα συναισθήματά του, να παίρνει πρωτοβουλίες, να αναπτύξει εκείνες τις δεξιότητες που κάνουν τους ανθρώπους να διακρίνονται στη δουλειά τους».

Μπορεί η «συναισθηματική νοημοσύνη» να μας βοηθήσει, λ.χ., να δια-πραγματευθούμε επιτυχώς μια αύξηση των αποδοχών μας;

«Φυσικά, διότι οι καλύτεροι διαπραγματευτές είναι συναισθηματικά νοήμονες, είναι ικανοί να αντιληφθούν τη διάθεση αυτού που έχουν απέναντί τους, να συντονιστούν με τις συναισθηματικές τάσεις που υπάρχουν ανάμεσά τους και να αισθανθούν πότε πρέπει να υποχωρήσουν. Επίσης είναι σε θέση να προβάλλουν τα πιο αποτελεσματικά επιχειρήματα, εκείνα που πραγματικά ενδιαφέρουν τον άλλο και μπορούν να τον πείσουν».

Υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική;

«Δεν υπάρχει μία και μόνη στρατηγική. Αυτός που είναι συναισθηματικά νοήμων θα προσδιορίσει την καλύτερη στρατηγική για τη δεδομένη στιγμή. Επίσης θα αντιληφθεί πότε τα πράγματα παίρνουν απογοητευτική τροπή. Ένα από τα πράγματα που κάνουν τους ανθρώπους να αποτυγχάνουν σε μια διαπραγμάτευση ή στην τέχνη της πειθούς είναι ότι δεν αντιλαμβάνονται τη στιγμή που ο άνθρωπος απέναντί τους έχει αρχίσει να μην ανταποκρίνεται καλά. Τους λείπει, δηλαδή, η ενσυναίσθηση. Δεν είναι σε θέση να αισθανθούν τον αντίκτυπο που έχουν στον άνθρωπο απέναντί τους. Οι ικανοί άνθρωποι έχουν αυτή τη δεξιότητα ώστε να αλλάξουν πλεύση την κρίσιμη στιγμή».

Συνεπώς, το EQ είναι αυτό που οδηγεί στις υψηλότερες βαθμίδες της κλίμακας;

«Ακριβώς. Τα δεδομένα που χρησιμοποιώ στο βιβλίο μου σχετικά με τις ικανότητες που οδηγούν σε ξεχωριστές επιδόσεις προέρχονται από 500 διαφορετικές εταιρείες, οι οποίες αναζήτησαν μεταξύ των δικών τους εργαζομένων τα χαρακτηριστικά εκείνα που δημιουργούν τους “αστέρες” για τη συνολική απόδοση ενός οργανισμού, τα “ταλέντα”. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι για οποιουδήποτε τύπου εργασία το EQ έχει διπλάσια σημασία από το IQ του εργαζομένου. Και μάλιστα όσο υψηλότερα ανεβαίνεις τόσο περισσότερο οι διαπροσωπικές ικανότητες έχουν μεγαλύτερη σημασία για να ξεχωρίσουν οι “αστέρες” από τον μέσο όρο».

Μπορείτε να δώσετε παραδείγματα εταιρειών ή οργανισμών που είναι συναισθηματικά νοήμονες; Η Coca-Cola, λ.χ., είναι νοήμων;

«Σε κάποιες πτυχές, ναι. Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν είναι ένα πράγμα μόνο. Είναι ένα μοντέλο συναισθηματικών και κοινωνικών ικανοτήτων, όπως η αυτοεπίγνωση, ο αυτοέλεγχος, η επιρροή, η πολιτική αντίληψη… Όπως συμβαίνει με τα άτομα, που μπορεί να είναι ικανά σε κάποιες από αυτές τις δεξιότητες και σε άλλες όχι, έτσι συμβαίνει και με τις εταιρείες ή τις ομάδες. Ένα από τα δυνατά σημεία της Coca-Cola, π.χ., είναι ότι δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των υπαλλήλων της και στην καλλιέργεια του αισθήματος της αυτοαποτελεσματικότητας με αντίστοιχη επίδραση στη συνολική απόδοση. Ένα από τα δυνατά σημεία της Microsoft είναι η διαρκής εκστρατεία για επίτευξη ολοένα βελτιωμένου προϊόντος. Ο Μπιλ Γκέιτς αποτελεί παράδειγμα αυτής της δεξιότητας και ο οργανισμός ακολουθεί την ίδια στρατηγική. Ο κάθε οργανισμός έχει τη δική του φόρμουλα επιτυχίας αλλά αυτή η φόρμουλα πάντα περιλαμβάνει κάποια επίπεδα συλλογικής, συναισθηματικής νοημοσύνης».

Για τον χώρο της πολιτικής τι θα λέγατε;

«Είναι ο χώρος όπου έχουμε απεγνωσμένη ανάγκη συναισθηματικής νοημοσύνης. Δεν είναι πολλοί οι ηγέτες που τη διαθέτουν. Με συναισθηματικά νοήμονες ηγέτες θα είχαμε λιγότερους πολέμους. Θα ήταν αποτελεσματικότερες οι συμφωνίες και η διαπραγμάτευση της ειρήνης. Πιστεύω ότι η απουσία συναισθηματικής νοημοσύνης στον χώρο της πολιτικής οδηγεί στους πολέμους».

Το ΒΗΜΑ, 18/04/1999 , Σελ.: S04. Κωδικός άρθρου: B12551S041. ID: 149007

Αυτό το κείμενο εκτυπώθηκε από “ΤΟ ΒΗΜΑ”.

Το σχόλιο σας »

Πολλαπλή Νοημοσύνη. Προσωπική Νομοσύνη.

1. Howard Gardner: H ΕΥΦΥΪΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ MONO TO IQ

O 60χρονος Χάουαρντ Γκάρντνερ είναι ένας διάσημος «πατέρας». Και αυτό διότι εκτός από τα φυσικά του τέκνα -τέσσερα τον αριθμό, τα οποία απέκτησε με την Έλεν Γουίνερ, εξελικτική ψυχολόγο στο Boston College- έχει άλλα οκτώ σημαντικά «πνευματικά» παιδιά, τα οποία «γεννήθηκαν» πριν από περίπου 20 χρόνια: ήταν όταν το 1983 ο Γκάρντερ, που θεωρείται κορυφή στα θέματα της γνωστικής ψυχολογίας, δημοσίευσε το ανατρεπτικό βιβλίο του «Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences» εκφράζοντας για πρώτη φορά μια θεωρία, η οποία άλλαξε τον χάρτη της εκπαίδευσης σε παγκόσμιο επίπεδο: αυτή των πολλαπλών ευφυϊών. Ο Γκάρντερ, καθηγητής Ψυχολογίας της Μάθησης στο Χάρβαρντ, καθηγητής Ιατρικής και Νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, συγγραφέας 18 βιβλίων που έχουν μεταφραστεί σε 21 γλώσσες, εκατοντάδων άρθρων σχετικά με θέματα ψυχολογίας και τιμημένος με περισσότερα από 20 διεθνή βραβεία, ήταν ο άνθρωπος που απέδειξε ότι η νοημοσύνη μας είναι πολύ περισσότερα πράγματα από αυτό που ορίζει η «στείρα» μέτρηση του IQ μας. Και έδωσε έτσι στους ειδικούς το «κλειδί» που ανοίγει την «πόρτα» της ολοκλήρωσης και της ισορροπίας του ατόμου.

Ο Γκάρντνερ γεννήθηκε στο Σκράντον της Πενσιλβανίας στις 11 Ιουλίου 1943 από γονείς πρόσφυγες που έφθασαν στις ΗΠΑ από τη ναζιστική Γερμανία. Όπως ο ίδιος λέει, ήταν πάντα ένα μελετηρό παιδί, που αγαπούσε τις τέχνες και κυρίως τη μουσική – το πιάνο αποτελεί μόνιμο «σύντροφό» του που τον ξεκουράζει έπειτα από μια δύσκολη ημέρα. Θεωρεί τον εαυτό του «γέννημα-θρέμμα» του Χάρβαρντ, αφού εκεί σπούδασε εξελικτική ψυχολογία και νευροψυχολογία και εκεί συνεχίζει να εργάζεται επάνω στα προγράμματά του: το «Project Zero» που αποτέλεσε το παράδειγμα για τη δημιουργία σχολείων σε όλον τον κόσμο που βασίζονται στο παιδί ως σύνολο παρά στην αξιολόγησή του από μια… καρτέλα με βαθμούς, αλλά και το πρόσφατο «GoodWork Project» το οποίο έδωσε γέννηση στο τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Leading Minds: An anatomy of Leadership», που μελετά τα διαφορετικά ταλέντα και ευφυΐες που κάνουν έναν άνθρωπο «πρώτο μεταξύ των πρώτων». Τα προγράμματα αυτά λειτουργούν με βάση τη διάσημη πλέον θεωρία των πολλαπλών ευφυϊών.

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή η νοημοσύνη μας χωρίζεται σε οκτώ τομείς, οι οποίοι έχουν την έδρα τους σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου μας. Είναι εξίσου σημαντικοί, όχι όμως και το ίδιο εξελιγμένοι σε κάθε άτομο. Κύριος «ένοχος» μάλιστα για την άνιση μεταξύ τους ανάπτυξη θεωρείται το σχολείο, το οποίο επικεντρώνεται στην καλλιέργεια δύο μόνο ευφυϊών – γλωσσική και λογικομαθηματική- αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις υπόλοιπες (μουσική ευφυΐα, ευφυΐα του χώρου, ενδοπροσωπική ευφυΐα, διαπροσωπική ευφυΐα, φυσιογνωστική ευφυΐα και σωματική-κιναισθητική ευφυΐα).

Τι συμβαίνει όμως σε όσους ανακαλύπτουν τώρα ότι πιθανώς πήραν τη ζωή τους λάθος; Όπως εξηγεί ο ίδιος ο Γκάρντνερ στο «Βήμα» ποτέ δεν είναι αργά για να αλλάξουμε ζωή: «Σε γενικό πλαίσιο, οι ευφυΐες καλλιεργούνται ευκολότερα όταν το άτομο είναι σε μικρή ηλικία, γεγονός που σημαίνει ότι είναι ενεργητικότερο, με αυξημένη περιέργεια, ένα σφουγγάρι που “ρουφά” τις γνώσεις. Ωστόσο με την κατάλληλη προσέγγιση όλα τα άτομα μπορούν να αναπτύξουν τομείς που είχαν ξεχασμένους και οι οποίοι είναι πιθανό να τους χαρίσουν την ολοκλήρωση που τους έλειπε».

H λογική του Γκάρντνερ, όπως την εξηγεί ο ίδιος, είναι να κατανοήσουμε το πνευματικό προφίλ του κάθε παιδιού και αναλόγως να το διδάξουμε. «Για παράδειγμα, μια αρχή της φυσικής μπορεί να διδαχθεί στα παιδιά με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Μέσα από τα μαθηματικά, τη λογική, τη γλώσσα, ένα διάγραμμα στον χώρο, μια άσκηση του σώματος. Έτσι θα γίνει κατανοητή».

Και μόνο αν σκεφτεί κανείς τις θεωρίες που όλοι διδαχτήκαμε κατά καιρούς  χωρίς να καταλαβαίνουμε ποτέ το νόημά τους, αντιλαμβάνεται το πόσο δίκιο  έχει ο Γκάρντνερ. Και πόσο άδικο είναι το ότι ένας σημερινός υπάλληλος  γραφείου θα μπορούσε -αν κάποιος εκπαιδευτικός είχε αντιληφθεί την κλίση του- να είναι ένας επιτυχημένος -και το σημαντικότερο- ευτυχισμένος… χορευτής!

Το ΒΗΜΑ, 04/01/2004 , Σελ.: H08
Κωδικός άρθρου: B14056H081
ID: 260122

Αυτό τη διεύθυνση: http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14056&m=H08&aa=1

2. Πολλαπλή Νοημοσύνη: Διαπροσωπική και ενδοπροσωπική νοημοσύνη.

Το 1983 ο Howard Gardner, ψυχολόγος, καθηγητής της Ανώτατης Παιδαγωγικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Harvard δημοσίευσε το βιβλίο του “Frames of mind”. Το βιβλίο αυτό απέρριπτε τη θεωρία του Δείκτη Νοημοσύνης (ΔΝ ή IQ), διατύπωνε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης και αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημοσίευση εκατοντάδων ερευνών και βιβλίων μέχρι σήμερα. Η θεωρία του Γκάρντνερ σχετικά με την πολλαπλότητα της νοημοσύνης εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη.

Τα τεστ νοημοσύνης για τη μέτρηση του ΔΝ στηρίζονται κυρίως στις δύο βασικές ακαδημαϊκές ικανότητες: τη γλωσσική και τη λογικο-μαθηματική και παρά τη μεγάλη επιρροή τους αδυνατούν να προβλέψουν αλάθητα ποιος θα πετύχει στη ζωή του.

Υπάρχει βέβαια, μια σχέση ανάμεσα στο ΔΝ και στις συνθήκες ζωής, για μεγάλες ομάδες στο σύνολό τους: πολλοί άνθρωποι με πολύ χαμηλό ΔΝ καταλήγουν σε «ευτελείς» εργασίες, ενώ άτομα με υψηλό ΔΝ σε θέσεις καλοπληρωμένες. Αυτό όμως δεν ισχύει πάντα. (Στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στο Δημόσιο Τομέα, μάλλον δύσκολα κάποιος θα μπορούσε να συνδέσει τις καλοπληρωμένες θέσεις με τον υψηλό ΔΝ).

«Στην καλύτερη περίπτωση ο ΔΝ συμβάλλει κατά 20% στους παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχία στη ζωή, γεγονός που αφήνει ένα 80% σε άλλες δυνάμεις», (Goleman, 1995).

«Σε ευρύτατη κλίμακα, η τελική και ανώτερη θέση του ανθρώπου στην κοινωνία καθορίζεται από παράγοντες εκτός ΔΝ, που εκτείνονται από την κοινωνική τάξη στην οποία ανήκει το άτομο και φθάνουν μέχρι τον παράγοντα τύχη», (Gardner, 1995).

Ο Γκάρντνερ ισχυρίστηκε ότι δεν υπάρχει ένα μόνο είδος νοημοσύνης, σημαντικό για την επιτυχία στη ζωή, αλλά ένα ευρύ φάσμα νοημοσύνης, με επτά ουσιώδεις παραλλαγές. Η λίστα του δεν περιορίζεται στα δύο βασικά ακαδημαϊκά είδη, την προφορική-γλωσσική ευχέρεια και τη λογικο-μαθηματική ικανότητα, αλλά επεκτείνεται και στην αίσθηση-αντίληψη του χώρου, η οποία συναντάται σε έναν εξέχοντα αρχιτέκτονα ή ζωγράφο. Συμπεριλαμβάνει ακόμα το κιναισθητικό ταλέντο, που αναδύεται από τη φυσική χάρη ενός Νουρέγιεφ ή ενός Μάικλ Τζόρνταν, και τα μουσικά χαρίσματα ενός Μότσαρτ ή των Μπητλς. Ο κατάλογος ολοκληρώνεται με δύο ακόμα είδη που ο Γκάρντνερ τα αποκαλεί «προσωπική νοημοσύνη»: οι διαπροσωπικές ικανότητες, όπως αυτές του Λούθερ Κίνγκ, ενός ηγέτη με παγκόσμια ακτινοβολία και η ενδοπροσωπική ικανότητα που ξεπροβάλλει στην αξιοθαύμαστη ενόραση του Σίγκμουντ Φρόιντ ή στην εσωτερική ικανοποίηση ενός ατόμου που καταφέρνει να ρυθμίσει έτσι τη ζωή του ώστε να εναρμονίζεται με τα πραγματικά του αισθήματα.

Ο Γκάρντνερ έδωσε κατά καιρούς τους παρακάτω ορισμούς για τα δύο είδη προσωπικής νοημοσύνης:

Διαπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα του ατόμου να διακρίνει και να ανταποκρίνεται κατάλληλα στις διαθέσεις, στην ψυχοσύνθεση, στα κίνητρα και στις επιθυμίες των άλλων ανθρώπων. (1989)

Διαπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να καταλαβαίνουμε τους άλλους ανθρώπους: τι τους παρακινεί, πως εργάζονται και πως εμείς θα εργαστούμε σε αγαστή σύμπνοια μαζί τους. Πετυχημένοι δάσκαλοι, πολιτικοί, πωλητές, ψυχοθεραπευτές και θρησκευτικοί ηγέτες είναι, χωρίς αμφιβολία, άτομα με υψηλό βαθμό διαπροσωπικής νοημοσύνης. (1993)

Ενδοπροσωπική νοημοσύνη είναι η ικανότητα πρόσβασης του ανθρώπου στα προσωπικά του αισθήματα και η διάκρισή τους ώστε να αντλεί από αυτά στοιχεία που θα καθοδηγούν τη συμπεριφορά του. (1989)

Ενδοπροσωπική νοημοσύνη είναι μια συσχετική ικανότητα που στρέφεται προς τα μέσα. Είναι η ικανότητα να σχηματίσουμε ένα ακριβές, γνήσιο πρότυπο του εαυτού μας και να μπορούμε να χρησιμοποιούμε αυτό το πρότυπο για να λειτουργούμε αποτελεσματικά στη ζωή μας. (1993)

Ο Γκάρντνερ αναγνωρίζει ότι το επτά είναι αυθαίρετος αριθμός για την ποικιλία των ειδών νοημοσύνης. Δεν υπάρχει μαγικός αριθμός για την πολλαπλότητα των ανθρωπίνων ταλέντων. Σε κάποιο σημείο της έρευνας με τους συνεργάτες του, επέκτειναν τα επτά είδη της νοημοσύνης σε είκοσι. Για παράδειγμα, η διαπροσωπική νοημοσύνη αναλυόταν σε τέσσερις ξεχωριστές ικανότητες: ηγετικό πνεύμα, ικανότητα στη σύναψη σχέσεων και διατήρηση της φιλίας, ικανότητα επίλυσης διαφορών και ικανότητα κοινωνικής ανάλυσης.

Από το βιβλίο «Ποιοι είναι έξυπνοι μαθητές; Πολλαπλή νοημοσύνη» του Βασίλη Δημητρόπουλου, Σχολικού Συμβούλου ΠΕ12, Δρος. Ε.Μ.Π.

Σχόλιo (1) »

Ίσως έτσι κερδίσουμε το χαμένο χρόνο αυτής της εβδομάδας

ανατροπές

Ο Προυστ και οι… φερομόνες

Πώς η λογοτεχνία προηγείται της νευροβιολογίας μέσα στο πειραματικό εργαστήριο του μεγάλου μυθιστορήματος

ΜΑΙΡΗ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ

papag@tovima.gr

«Για χρόνια πλάγιαζα νωρίς. Μερικές φορές μόλις έσβηνα το κερί, τα μάτια μου έκλειναν τόσο γρήγορα ώστε δεν πρόφταινα ν’ αναλογιστώ “Με παίρνει ο ύπνος”». Ετσι άρχιζε ο Μαρσέλ Προυστ το έργο του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, το οποίο έμελλε να αποτελέσει στις αρχές του 20ού αιώνα μια νέα αφετηρία για τη λογοτεχνία. Και ακόμη αναρωτιόμαστε: Είναι δυνατόν επτά τόμοι με λεπτομερείς αναμνήσεις να αποτέλεσαν ένα ενιαίο μυθιστόρημα; Και να έχει επιτευχθεί αυτό μέσα σε λίγο χρόνο από έναν απομονωμένο στο δωμάτιό του συγγραφέα; Γιατί δεν το επανέλαβε κανείς ως σήμερα;

Την απάντηση δίνει ο νευροβιολόγος αναγνώστης/συγγραφέας Αθανάσιος Ντινόπουλος. Δεν ήταν το παρελθόν που απασχολούσε τον Προυστ. Τη δύναμη του μυαλού του ήθελε να καταλάβει. Μοιάζει σαν να «χρησιμοποίησε ένα τηλεσκόπιο για να “δει” τους νόμους που διέπουν τη λειτουργία της μνήμης, δόμησε με τους νόμους αυτούς το ίδιο του το έργο και μας “ανάγκασε” να τους βιώσουμε μέσα από το μακροσκελές μυθιστόρημά του». Και γιατί να το κάνει αυτό; «Μήπως ο Προυστ είχε κατανοήσει βαθιά πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος καθώς και το μεγάλο παράδοξο: το ότι ο εγκέφαλος πρέπει να κατανοεί τον ίδιο του τον εαυτό; Δηλαδή το όργανο που παράγει τη νόηση, τη μνήμη και τα διάφορα συναισθήματα να είναι το ίδιο και ερμηνευτής του εαυτού του;». Αλλωστε ως πρόδρομος της νευροβιολογίας ο Προυστ πρέπει να αντιλήφθηκε νωρίς ότι «κάποιος που θυμάται τα πάντα, είναι δυνατόν να μην καταλαβαίνει τίποτα».

Καθηγητής Ανατομικής και Ιστολογίας στο ΑΠΘ και πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας για τις Νευροεπιστήμες, ο συγγραφέας επιχειρεί να αλιεύσει από το επτάτομο έργο ειδικά τις απόψεις του Προυστ για τη μνήμη και τις άλλες εγκεφαλικές λειτουργίες και να τις ελέγξει με βάση τα σημερινά δεδομένα. Ο συγγραφέας κατάφερε να προσφέρει μια ξαφνική συρρίκνωση του ογκώδους έργου και ταυτόχρονη διαστολή του με την προσθήκη των απόψεων της σύγχρονης επιστήμης. Ενα γλωσσάρι όρων στο τέλος του βιβλίου μάς κάνει όλους άτυπους νευροεπιστήμονες. Ο Προυστ άλλωστε το κατόρθωσε μόνος του. Εκανε και κάποια λάθη βέβαια, αλλά αυτά αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό των διορατικών διαπιστώσεων.

Ο τυφλός έρωτας

Στο ερώτημα, παραδείγματος χάριν, «γιατί ο έρωτας είναι “τυφλός”» έδωσαν απάντηση τόσο ο Προυστ όσο και η επιστήμη με κάποιες δεκαετίες καθυστέρηση. Και ιδού πώς ταυτίζονται: Στην ενότητα «Η μεριά του Γκερμάντ» ο Προυστ γράφει: «Η τρομερή δολιότητα του έρωτα είναι πως αρχίζει κάνοντάς μας να παίζουμε όχι με μια γυναίκα του εξωτερικού κόσμου αλλά με μια κούκλα μέσα στο μυαλό μας, τη μόνη άλλωστε που έχουμε πάντα στη διάθεσή μας, τη μόνη που θα κάνουμε δική μας, που η αυθαιρεσία της ανάμνησης – σχεδόν τόσο απόλυτη όσο και η αυθαιρεσία της φαντασίας – μπορεί να την έχει κάνει τόσο διαφορετική από την πραγματική γυναίκα όσο ήταν διαφορετικό για μένα το πραγματικό Μπαλμπέκ από το Μπαλμπέκ του ονείρου – δημιούργημα πλασματικό στο οποίο σιγά σιγά, για το δικό μας το κακό, θα αναγκάσουμε την πραγματική γυναίκα να μοιάζει». Και η άποψη της επιστήμης από τον κ. Ντινόπουλο: «…Η φαινυλαιθυλαμίνη (ΡΕΑ), η οποία είναι σύμφωνα με κάποιους ερευνητές η ορμόνη της ερωτικής ορμής, της λίμπιντο, φαίνεται να συμπεριλαμβάνεται στο εκρηκτικό κοκτέιλ των χημικών ουσιών που πλημμυρίζουν τον ερωτευμένο εγκέφαλο. Η ΡΕΑ παράγεται στον εγκέφαλο στο στάδιο του μεγάλου πάθους και δρα σαν τις αμφεταμίνες, πλημμυρίζοντάς μας με ενέργεια και αισθήματα ευφορίας… Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι φερομόνες δεν ασκούν μόνο σεξουαλική έλξη, αλλά ότι φέρνουν πιο κοντά τα ζευγάρια ανανεώνοντας το ενδιαφέρον και προκαλώντας μεγαλύτερη προσήλωση και τάση για περιποίηση». Και όταν περάσει το κύμα της τρέλας; Για την επιστήμη, «όταν το στάδιο του έντονου ερωτικού πάθους παρέλθει και στο ζευγάρι αναπτύσσεται το ήρεμο, συναισθηματικό δέσιμο που χαρακτηρίζει τις μακροχρόνιες σχέσεις, στον εγκέφαλο κυριαρχούν η ωκυτονίνη και η αγγειοπιεσίνη, καθώς και οι ενδορφίνες, που βοηθούν στην αίσθηση της χαλάρωσης και της ηρεμίας, μειώνοντας παράλληλα και το άγχος». Για τον Προυστ χρειάστηκαν πολλαπλές καταδύσεις στο δικό του παρελθόν για να καταλάβει πώς λειτουργούσε το μυαλό του σε κάθε περίπτωση.

Η γεύση και η όσφρηση



Ο Μαρσέλ Προυστ


Η ουσία του έργου βασίστηκε στη διαίσθησή του ότι «η μνήμη συνδέοντας τη ζωή μας με το παρελθόν την εκτείνει προς το μέλλον». Η σύγχρονη επιστήμη γνωρίζει ότι «τμήματα της μνήμης, που μπορεί να είναι οπτικά, ακουστικά, απτικά, γευστικά ή οσφρητικά, αφορούν τις αισθητικές περιοχές του φλοιού που ελέγχουν τις αντίστοιχες λειτουργίες και μπορούν να προκαλέσουν συνειρμούς ή συσχετισμούς. Αν αναλογιστεί κανείς ότι ο άνθρωπος δέχεται το 80% των πληροφοριών από το περιβάλλον μέσω του οπτικού συστήματος, είναι παράδοξο ότι ο Προυστ «ξεχωρίζει από τις αισθήσεις τα δύο “ορφανά”, τη γεύση και την, ακόμα πιο υποτιμημένη και αινιγματική, όσφρηση». Ο λόγος είναι ότι προτιμά κάτι πιο βαθύ, πρωτόγονο, λιγότερο επεξεργασμένο και “λογικό”». Και αυτό για να φέρει το ποθητό αποτέλεσμα στην αναζήτησή του.Από την άλλη πλευρά, «το αμερικανικό Πεντάγωνο δαπανά είκοσι εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για την ανεύρεση τρόπων που θα “επεκτείνουν τη διαθέσιμη μνήμη” και θα αυξήσουν την αντοχή των στρατιωτών στην έλλειψη ύπνου. Μήπως έχει ήδη ανατείλει η εποχή των “έξυπνων” φαρμάκων τα οποία υπόσχονται αποτελεσματικότερη χρήση των πληροφοριών και ενδυνάμωση της μνήμης, γενικά πιο “κοφτερό” μυαλό, μέσω της χημείας;». Κάτι τέτοιο μοιάζει μάταιο, όπως αφήνει να εννοηθεί το επτάτομο έργο τώρα. Ο εγκέφαλος είναι «σχεδιασμένος» με τέτοιο τρόπο ώστε να αναζητεί το ουσιώδες, αντί να καταγράφει κάθε ασήμαντη λεπτομέρεια. Και ο Προυστ αναζητεί τον χρόνο σε ένα πλέγμα τόπων, ονομάτων και αναμνήσεων. Καθώς προχωρεί ο χρόνος της ανάμνησης (το παρελθόν), προχωρεί και ο χρόνος (το παρόν) στον οποίο βρίσκεται ο αφηγητής για να θυμηθεί το παρελθόν του. «Είναι γνωστό πως οι τελευταίες σελίδες όλου του μυθιστορήματος γράφτηκαν σχεδόν ταυτόχρονα με τις πρώτες: ο Προυστ είχε σχεδιάσει από την αρχή τη μορφή του έργου του, την πολυσύνθετη και πολυδαίδαλη αυτή μυθιστορηματική πορεία στον χώρο και στον χρόνο» είχε επισημάνει ο Π. Ζάννας. Αυτό δεν καλείται μνήμη, αλλά ευφυΐα. Οι υπερμνήμονες και οι πρωταθλητές στο σκάκι χρησιμοποιούν την αποθηκευμένη γνώση, αντί να επεξεργάζονται κάθε παιχνίδι και τη στρατηγική του. Οι μετρ δεν χρειάζεται να σκεφθούν, γνωρίζουν εκατοντάδες παρτίδες από μνήμης, αναγνωρίζουν διατάξεις. Εν ολίγοις, «οι μετρ έχουν μάθει να θέτουν τη μακροχρόνια μνήμη τους σε βραχυχρόνια χρήση». Ενας αριθμομνήμονας δεν πρόκειται ποτέ να γίνει Αϊνστάιν.

Ενα γεμάτο δοχείο

Ο Προυστ ίσως θα μπορούσε. Στην ενότητα «Ο ξανακερδισμένος χρόνος» διαβάζουμε: «Μια ώρα δεν είναι απλά μια ώρα, είναι ένα δοχείο γεμάτο με ευωδιές, ήχους, σχέδια και ατμόσφαιρες. Αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα είναι μια συγκεκριμένη σχέση μεταξύ των αισθήσεων αυτών και των αναμνήσεων που ταυτόχρονα μας περιβάλλουν – μια σχέση που καταπνίγεται σε ένα απλό κινηματογραφικό όραμα, το οποίο στην πραγματικότητα απομακρύνεται τόσο από την αλήθεια όσο περισσότερο περιορίζεται, δήθεν, σε αυτήν».

Και πού έκανε λάθος αυτός ο άνθρωπος; Κάπου περιπλέκει τις συνειδητές με τις ασυνείδητες αναμνήσεις, την ηθελημένη με την ακούσια μνήμη, αλλά πάλι καταφέρνει να τα εντάξει όλα συνειδητά στην προσωπική του ιστορία. Είναι αυτό το «θαύμα της αναλογίας» που επιτρέπει στον Προυστ να δραπετεύσει από το παρόν και να ξαναβρεί τις παλιές ημέρες, τον χαμένο χρόνο. Και να εκτείνει με αυτόν τον τρόπο τη ζωή του προς το μέλλον.

Φαίνεται ότι ο νευροβιολόγος συγγραφέας προτείνει κάτι ανάλογο σε όλους. Ο ίδιος άλλωστε αφιερώνει το βιβλίο του «Στη Μαρία, για τα ξανακερδισμένα χρόνια».

Το ΒΗΜΑ, 14/10/2007 , Σελ.: S04
Κωδικός άρθρου: B15190S041
ID: 289907

Αυτό το κείμενο εκτυπώθηκε από “ΤΟ ΒΗΜΑ”, στη διεύθυνση http://www.tovima.gr/print_article.php?e=B&f=15190&m=S04&aa=1

Το σχόλιο σας »

Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία.

10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι ψυχικές διαταραχές και οι διαταραχές συμπεριφοράς:

  • είναι κοινές
  • επηρεάζουν πάνω από το 25% των ανθρώπων κάποια στιγμή της ζωής τους
  • προσβάλλουν τους πάντες, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, τόπου διαμονής, οικονομικού και κοινωνικού ή μορφωτικού επιπέδου
  • επηρεάζουν οικονομικά τις κοινωνίες, καθώς και την ποιότητα ζωής ατόμων και οικογενειών.

ΑΓΧΟΣ και συναφή προβλήματα προσαρμογής στις κοινωνίες, όπου εισέρχονται προκειμένου να εργασθούν και να διαβιώσουν, αντιμετωπίζει μεγάλος αριθμός μεταναστών.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, που φέτος είναι αφιερωμένη στη Διαπολιτισμική Ψυχιατρική, ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών, Γ. Χριστοδούλου, παρουσίασε μελέτη του Ιατρείου Διαπολιτισμικής Ψυχιατρικής του Αιγινήτειου Νοσοκομείου σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετώπισαν μετανάστες οι οποίοι κατέφυγαν στο Ιατρείο την περίοδο 2000-2004. Σύμφωνα με τα στατιστικά του Ιατρείου, το 33% όσων κατέφυγαν εκεί για βοήθεια έπασχε από συναισθηματικές διαταραχές, το 31% από ψυχωσικές καταστάσεις, το 28% από άγχος και σωματοποίηση, το 2% από κατάχρηση ουσιών και άλλο ένα 2% από διαταραχές της προσωπικότητας.

Μεταξύ των 156 μεταναστών που κατέφυγαν στο πολυιατρείο μη κυβερνητικής οργάνωσης, το 43,6% υπέφερε από κατάθλιψη εξαιτίας της παρατεταμένης ανεργίας και της έλλειψης υποστηρικτικού συστήματος. Όπως τόνισε ο καθηγητής Κ. Στεφανής, η κατάθλιψη είναι η τέταρτη σημαντικότερη ασθένεια από την οποία υποφέρουν άνθρωποι παγκοσμίως και η δεύτερη σημαντικότερη στον αναπτυγμένο κόσμο. «Φαίνεται ότι η κατάθλιψη εξαρτάται από τις συγκρούσεις, τον ανταγωνισμό, την παγκοσμιοποίηση και εν γένει τους κανόνες που διέπουν τις αναπτυγμένες κοινωνίες», σημείωσε ο κ. Στεφανής.

Σύμφωνα με άλλες έρευνες, τις οποίες παρέθεσε ο κ. Χριστοδούλου, η δεύτερη γενιά μεταναστών αντιμετωπίζει σοβαρότερα ψυχολογικά προβλήματα από την πρώτη εξαιτίας των έντονων εσωτερικών συγκρούσεων που βιώνουν ήδη από την παιδική ηλικία μεταξύ του πολιτισμικού μοντέλου που βιώνουν στο σχολείο και των διαφορετικών αξιών στις οποίες εκπαιδεύονται στο σπίτι τους.

Το άγχος είναι μεγαλύτερο μεταξύ όσων αποπειρώνται, δηλαδή, να ενταχθούν στην νέα κοινωνία όπου διαβιώνουν), ενώ οι Έλληνες που «απέτυχαν» στο εξωτερικό και αναγκάσθηκαν να επιστρέψουν γρήγορα στην Ελλάδα εμφανίζουν μεγάλο ποσοστό άγχους και δυσθυμίας.

Όπως σημειώθηκε, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αν και μέχρι και 30% του πληθυσμού παγκοσμίως εκτιμάται ότι πάσχει από κάποια ψυχική ασθένεια, σε κάθε χώρα τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψυχικά ασθενών δεν τυγχάνουν θεραπείας. Αυτή η υποθεραπεία συμβαίνει ακόμη και σε χώρες με υψηλούς πόρους, όπως οι ΗΠΑ όπου το 31% του πληθυσμού προσβάλλεται από ψυχική ασθένεια κάθε χρόνο και μεταξύ αυτών το 67% αυτών δεν τυγχάνει θεραπείας. Επιπλέον, στην Ευρώπη η ψυχική ασθένεια προσβάλλει το 27% των ανθρώπων κάθε χρόνο, 74% εκ των οποίων δεν τυγχάνει θεραπείας.

Όπως υποστηρίζει η ΠΟΥ, το 1/4 του πληθυσμού παγκοσμίως που υποφέρει από συνηθισμένες μορφές ψυχικής ασθένειας (συνήθως κράματα άγχους και κατάθλιψης) θα πρέπει να παραπέμπεται σε πρωτοβάθμια φροντίδα, ενώ οι εξειδικευμένες ψυχιατρικές υπηρεσίες θα πρέπει να διατηρούνται για ασθενείς που είναι πιο σοβαρά άρρωστοι. Παρόλα αυτά, πολλές χώρες δεν έχουν αποτελεσματική θεραπευτικό κριτήριο προκειμένου να διαχωρίσουν τα άτομα που είναι καλά από αυτά με μέτριες ή σοβαρές διαταραχές. Συγχρόνως, πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν μια διαγνώσιμη ψυχική ασθένεια τυγχάνουν θεραπείας. Συγκεκριμένα, στις ΗΠΑ, κάθε χρόνο 10% του πληθυσμού κουράρεται χωρίς να είναι ψυχικά ασθενές.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ

Το σχόλιο σας »

Για γρήγορη ενημέρωση.

Το σχόλιο σας »

Ενόψει μιας δύσκολης χρονιάς στην ΑΣΠΑΙΤΕ

Ο κόσμος κι εμείς
Αν περιορίζαμε ολόκληρη την ανθρωπότητα σε ένα χωριό 100 κατοίκων, αλλά διατηρούσαμε τις αναλογίες όλων των λαών, τότε το χωριό αυτό θα αποτελούνταν από:

§ 57 Ασιάτες

§ 21 Ευρωπαίους

§ 14 Αμερικανούς

§ 8 Αφρικανούς

§ 52 γυναίκες

§ 48 άνδρες

§ 70 μη άσπρους

§ 30 άσπρους

§ 70 μη χριστιανούς

§ 30 χριστιανούς

§ 89 ετεροφυλόφιλους

§ 11 ομοφυλόφιλους

§ 6 πρόσωπα που θα κατείχαν το 59% του παγκόσμιου πλούτου

§ 80 που θα είχαν μη ικανοποιητικές συνθήκες κατοικίας

§ 70 που θα ήταν αναλφάβητοι

§ 50 που θα ήταν υποσιτισμένοι

§ 1 που θα πέθαινε

§ 2 που θα γεννιόνταν

§ 1 που θα είχε κομπιούτερ

§ 1 (μόνο έναν) που θα είχε πτυχίο πανεπιστημίου.

Αν κάποιος παρατηρήσει τον κόσμο από αυτή την πλευρά, τότε θα κατανοήσει εύκολα ότι η ανάγκη για συναδέλφωση, κατανόηση, αποδοχή και μόρφωση είναι πολύ μεγάλη. Σκεφτείτε τα ακόλουθα:

Αν σήμερα το πρωί ξυπνήσατε υγιείς και όχι άρρωστοι, τότε είστε πιο τυχεροί από 1 εκατομμύριο ανθρώπους, οι οποίοι δεν πρόκειται να ζουν την επόμενη βδομάδα.

Αν δε ζήσατε ποτέ έναν πόλεμο, ούτε νιώσατε την μοναξιά της αιχμαλωσίας την αγωνία του τραυματισμού και την πείνα, τότε είστε τυχερότεροι από 500 εκατομμύρια ανθρώπους του κόσμου.

Αν μπορείτε να πηγαίνετε στην εκκλησία χωρίς το φόβο ότι θα σας απειλήσουν, θα σας συλλάβουν η θα σας σκοτώσουν, τότε είστε τυχερότεροι από 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους του κόσμου.

Αν έχετε φαγητό μέσα στο ψυγείο σας έχετε μια στέγη πάνω από το κεφάλι σας και ένα κρεβάτι, τότε είστε πλουσιότεροι από το 75% των κατοίκων αυτού του κόσμου.

Αν έχετε λογαριασμό στην τράπεζα, λίγα λεφτά στο πορτοφόλι και λίγα ψιλά σε έναν κουμπαρά, τότε ανήκετε στο 8% των εύπορων ανθρώπων αυτού του κόσμου.

Αν διαβάζετε αυτή την είδηση είστε τριπλά ευλογημένος γιατί:

1. Κάποιος σας έχει σκεφτεί.

2. Δεν ανήκετε στα 2 δις ανθρώπων που δεν ξέρουν να διαβάζουν.

3. Είστε σπουδαστής στην ΑΣΠΑΙΤΕ !

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

Το σχόλιο σας »

Δημοκρατία, Εκπαίδευση και Πολιτισμός

1ο Διεθνές Συνέδριο Κριτικής Παιδαγωγικής

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος

1η ΗΜΕΡΑ: Παρασκευή 5 Οκτωβρίου 2007

Χαιρετισμοί
1η Συνεδρία: Περί Δημοκρατίας και Εκπαίδευσης
Προεδρεύοντες: Ηλίας Ματσαγγούρας
Donaldo Macedo: Noam Chomsky και Paulo Freire: Πέρα από την παγίδα της Παιδαγωγικής χωρίς ελευθερία και κρίση.
Ana Maria Freire: Συνδέοντας τη ζωή του Paulo Freire με την κατανόησή του για την εκπαίδευση, τη δημοκρατία και τον πολιτισμό.
Peter Trifonas: Χρέος και Καθήκον

2η ΗΜΕΡΑ: Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2007

2η Συνεδρία: Η Κριτική Παιδαγωγική στην αυγή του 21ου αιώνα
Προεδρεύων Κώστας Σκορδούλης
Peter Mc Laren: Η Κριτική Παιδαγωγική εναντίον της Αυτοκρατορίας: Επαναφορά της Κριτικής Παιδαγωγικής για τον 21ο αιώνα
Donaldo Macedo: Επαναεισαγωγή της κριτικής σκέψης στην Κριτική Παιδαγωγική
Γιώργος Τσιάκαλος: Οι Εχθροί της Κριτικής Παιδαγωγικής
Γιώργος Γρόλλιος Όψεις της Kριτικής Παιδαγωγικής στην Ελλάδα
Συζήτηση
3η Συνεδρία: To συγκείμενο της Παιδαγωγικής:Κοινωνικές ανισότητες, Κοινωνία Πληροφορίας, Τρομοκρατία.
Προεδρεύων: Θωμάς Μπαμπάλης
Γιάννης Μηλιός – Σταύρος Κυρανάκης: «Κοινωνία της Πληροφορίας», εκπαιδευτική ανισότητα και το δημοκρατικό έλλειμμα
Μαίρη Μπόση: Αναζητώντας τα όρια της διεθνούς ασφάλειας. Ο ρόλος της διεθνούς τρομοκρατίας
Μαρία Νικολακάκη: Τρομοκρατία-Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία και Εκπαίδευση χωρίς ελευθερία και κρίση: Θέματα διασύνδεσης
Βασίλης Κουλαΐδής: Σχολικά Προγράμματα και Κοινωνική Δικαιοσύνη
Συζήτηση
4η Συνεδρία: Εκπαιδεύοντας πολίτες ικανούς για κριτική σκέψη
Προεδρεύων: Διονύσης Βαβουγιός
Αθανάσιος Γκότοβος: Κριτική Παιδαγωγική και Εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα: Ένας θεσμός σε κρίση
Γεώργιος Πασιάς – Μαρία Νικολακάκη: O πολίτης στο Μετα-εθνικό και Παγκόσμιο τοπίο: Μια κριτική προσέγγιση.
Παναγιώτα Γούναρη: Κριτικές Παιδαγωγικές, Κριτικές Ταυτότητες: Αυτονομία, Πολιτειότητα και Δημοκρατία
Συζήτηση
Στρογγυλό τραπέζι

Αυτά περιλάμβανε το πρόγραμμα. Τα πράγματα όμως εξελίχτηκαν λίγο διαφορετικά και το συνέδριο έκλεισε άδοξα. Λίγα λόγια για τους πρωταγωνιστές παρόντες και απόντες (από τη σελίδα: http://www.sed.uth.gr/cpc2007/cv.html)

+ PAULO FREIRE (1921-1997)

O Paulo Reglus Neves Freire είναι ένας από τους πιο προβεβλημένους παιδαγωγούς του 20ου αιώνα. Γεννημένος στο Recife, πόλη την οποία αγαπούσε με πάθος σε όλη του τη ζωή, ο Freire διέγειρε την φαντασία πολλών ανθρώπων στην Βραζιλία με την ανανεωτική του προσέγγιση απέναντι στην παιδεία. Ήταν μια προσέγγιση που έδινε την δυνατότητα στους ανθρώπους να «διαβάσουν την λέξη και τον κόσμο». Θεωρήθηκε ως ανατρεπτικός από το στρατιωτικό καθεστώς, που κυβέρνησε την Βραζιλία μετά το πραξικόπημα του 1964, και, μετά από μια περίοδο φυλάκισής του, εστάλη για 16 χρόνια στη εξορία κατά διαστήματα στην Βολιβία, στην Χιλή, στις Η.Π.Α. και στην Γενεύη. Παρήγαγε συμβουλευτικό έργο σε διάφορα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που μόλις είχαν αποκτήσει την ανεξαρτησία τους από την Πορτογαλία. Έγραφε συνεχώς κατά την διάρκεια της εξορίας του. Επέστρεψε στην πατρίδα του Βραζιλία το 1980. Ήταν από τους ιδρυτές του Εργατικού Κόμματος στην Βραζιλία και στα 60 του ανέλαβε το επίπονο έργο του Γραμματέα Εκπαίδευσης της Δημοτικής Αρχής του Σάο Πάολο.

Η σκέψη του είναι ριζοσπαστική και μεταποικιοκρατική ενώ η προσέγγισή του απέναντι στην παιδεία δίνει εξ ολοκλήρου έμφαση στην πολιτική της γνώσης. Παρά την διαρκή του υποστήριξη στις κοινωνικές σχέσεις της εκπαίδευσης, ήταν πάντα κατηγορηματικός υπέρ του καθοδηγητικού χαρακτήρα της κοινωνικά μεταρρυθμιστικής εκπαίδευσης, επικεντρώνοντας στην έννοια της πράξης (αντί της θεωρίας), την οποία μπορεί να επιβάλει ο εκπαιδευτικός και η οποία, ωστόσο, δεν πρέπει να εκφυλιστεί προς την κατεύθυνση του απολυταρχισμού.

Ο Freire αναγνωρίζεται, γενικώς, ως ο μεγάλος εκφραστής αυτού που κοινώς αναφέρεται ως κριτική παιδαγωγική. Θεωρητικός και ακτιβιστής, ταυτόχρονα, ο Freire, συνεχώς και μέχρι το τέλος της ζωής του έγραφε βιβλία, μερικά από τα οποία εκδίδονται ακόμη και μετά τον θάνατό του. Θα ήταν άδικο να προσπαθήσουμε να δικαιώσουμε τις ιδέες του αναφερόμενοι μόνο στο πιο γνωστό του έργο, την «Παιδαγωγική των Καταπιεσμένων», διότι το συνολικό του έργο είναι πολύ μεγάλο. Άγγιξε τις ψυχές πολλών με την γλώσσα της ελπίδας και της δυνατότητας. Κατά την άποψη του Paulo Evaristo Arns, πρώην Καρδιναλίου του Σάο Πάολο, ο Paulo Freire άγγιξε όχι μόνο τις ψυχές των ανθρώπων, αλλά και σημαντικών θεσμών όπως του θεσμού της Εκκλησίας. Πολλοί μιλούν για εκείνο το δυνατό ύφος του κειμένου, του σχετικού με την εκπαίδευση που έγραψε ο Freire το 1968 απευθυνόμενος προς το Συνέδριο των Επισκόπων στο Medellin της Κολομβίας, ένα ορόσημο της ανάπτυξης της Θεολογίας της Απελευθέρωσης.

DONALDO MACEDO

Ο Donaldo Macedo είναι Τακτικός Καθηγητής Αγγλικής, Διακεκριμένος Καθηγητής Ελεύθερων Τεχνών και Εκπαίδευσης και διευθυντής του Τμήματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, στην Βοστώνη. Έχει δημοσιεύσει εκτεταμένα πάνω σε γλωσσολογικά θέματα, την κριτική ανάγνωση και γραφή και την δίγλωσση και πολυπολιτισμική εκπαίδευση. Στις δημοσιεύσεις του συμπεριλαμβάνονται τα εξής βιβλία: Literacy: Reading the Word and the World (with Paulo Freire, 1987), Literacies of Power: What Americans Are Not Allowed to Know (1994), Dancing With Bigotry (με τη Lilia Bartolome, 1999), Critical Education in the New Information Age (με τους Paulo Freire, Henry Giroux και Paul Willis, 1999), The Ηegemony of English (με Μπέσσυ Δενδρινού και την Παναγιώτα Γούναρη, 2003), The Globalization of Racism (με την Παναγιώτα Γούναρη, 2005) Chomsky on Miseducation (με τον Noam Chomsky, 2000) και Ideology Matters (με τον Paulo Freire, προς δημοσίευση).

PETER MCLAREN

Γεννήθηκε το 1948 στο Τορόντο, Οντάριο, του Καναδά και μεγάλωσε στην Winnipeg, Manitoba. Κατέχει Μάστερ στην Αγγλική Λογοτεχνία από το Πανεπιστήμιο του Waterloo το 1973. Παρακολούθησε το Toronto Teachers College και εν συνεχεία σπούδασε Εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και μεταπτυχιακό στο Brock University’s College of Education και διδακτορικό στο Ontario Institute for Studies in Education, University of Toronto.

Ακολούθως, από το 1985 και για 8 χρόνια, δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι όπου συνεργάστηκε με τον Henry Giroux, εποχή κατά την οποία η κριτική παιδαγωγική, κέρδιζε έδαφος στα παιδαγωγικά τμήματα των πανεπιστημίων της Βόρειας Αμερικής.

Ο McLaren, εκτός από συγγραφέας, είναι και εκδότης και συνεκδότης περίπου σαράντα βιβλίων και μονογραφιών. Αρκετά από τα άρθρα, τα κεφάλαιά του, συνεντεύξεις, αναθεωρήσεις, σχόλια και στήλες έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά παγκοσμίως. Τα πιο πρόσφατα βιβλία του είναι:

· Pedagogy and Praxis in the Age of Empire (with Nathalia Jaramillo, Sense Publishers, 2007) (Review)

· Rage + Hope (Peter Lang, 2006) (Review)

· Capitalists and Conquerors (Rowman and Littlefield, 2005)

· Teaching Against Global Capitalism and the New Imperialism (with Ramin Farahmandpur, Rowman and Littlefield, 2005)

· Red Seminars: Radical Excursions into Educational Theory, Cultural Politics, and Pedagogy (Hampton Press, 2005)

· Marxism Against Postmodernism in Educational Theory (with Dave Hill, Mike Cole, and Glenn Rikowski)

Che Guevara, Paulo Freire, and the Pedagogy of Revolution (Rowman and Littlefield, 2000)

· Revolutionary Multiculturalism: Pedagogies of Dissent for the New Millennium, (Westview Press, 1997)

· Counternarratives, (with Henry Giroux, Colin Lankshear and Mike Peters, Routledge, 1997)

· Critical Pedagogy and Predatory Culture, (Routledge, 1995).

PETER TRIFONAS

Ο Δρ Trifonas είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ontario Institute for Studies in Education/Ut και διδάσκει και στην επαγγελματική εκπαίδευση δασκάλων και στα προπτυχιακά προγράμματα. Σπούδασε «Θεμελίωση Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών», το οποίο προσφέρεται on line, και «Τεχνολογία και Εκπαίδευση». Τα πεδία ενδιαφέροντος του βρίσκονται ανάμεσα στην ηθική, στην φιλοσοφία της εκπαίδευσης, στην γραφή και ανάγνωση, στην τεχνολογία και στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών. Τα πιο πρόσφατα έργα του καθηγητή Trifonas είναι: “The Ethics of Writing: Derrida, Deconstruction, and Pedagogy”; “Ethics, Institutions, and the Right to Philosophy (with Jacques Derrida)”; “Barthes and the Empire of the Signs”; “Umberto Eco, and Football, Revolutionary Pedagogies” (edited); “Pedagogies of Difference (edited)”.

PANAGIOTA GOUNARI

H Παναγιώτα Γούναρη είναι Επίκουρη Καθηγήτρια και διευθύντρια του Διαδικτυακού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, στην Βοστώνη. Διδάσκει Ψυχογλωσσολογία, διγλωσσική/πολυπολιτισμική εκπαίδευση, και τεχνολογία στην εκπαίδευση της γλώσσας. Τα κυριότερα πεδία ενδιαφέροντός της είναι η κριτική εφαρμοσμένη γλωσσολογία, η γλωσσική πολιτική και η γλωσσική ηγεμονία, ο ρόλος της γλώσσας στην κοινωνική αλλαγή και στην ανάπτυξη του ανθρώπινου παράγοντα και της δημοκρατίας καθώς επίσης, και η κριτική παιδαγωγική. Στις πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις της συμπεριλαμβάνονται τα βιβλία The Ηegemony of English (2003) με τον Donaldo Macedo και τη Μπέση Δενδρινού, The Globalization of Racism (2005) με τον Donaldo Macedo, καθώς και το τα άρθρα «Contesting the Cynicism of Neoliberal Discourse: Moving Towards a Language of Possibility” και “Unlearning the Official History: Agency and Pedagogies of Possibility.”

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΟΥΛΑΪΔΗΣ

O Βασίλης Κουλαϊδής είναι Καθηγητής Παιδαγωγικής στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Αναπληρωτής Πρόεδρος του.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν στην διάχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης (τόσο στην τυπική όσο και στις μη τυπικές μορφές εκπαίδευσης) και την ανάλυση των διαδικασιών ανάπτυξης των σχετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων και υλικού.

Η εκτενής συγγραφική του δραστηριότητα στα παραπάνω θέματα περιλαμβάνει 8 βιβλία (στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα) και μεγάλο αριθμό άρθρων σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά (Public Understanding of Science, Research in Science Education, Science Education, Educational Studies, International Journal of Science Education, Didaskalia, European Journal of Teacher Education, κα.).

Διευθύνει σημαντικό αριθμό σχετικών ερευνητικών προγραμμάτων και διατριβών στην Ελλάδα και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

Συνεργάζεται με το Υπουργείο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανώτατης Εκπαίδευσης της Πορτογαλίας (πρόγραμμα Ciencia Viva) και είναι Πρόεδρος της επιτροπής για την αξιολόγηση των Ερευνητικών Κέντρων και Τμημάτων για την Εκπαίδευση (25 Κέντρα) στη Πορτογαλία.

Είναι συντονιστής της θεματικής ενότητας “Διδακτική των Φυσικών Επιστημών” του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

Διατέλεσε (Νοε. 2000 – Οκτ. 2004) Αντιπρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας. Την περίοδο αυτή εκπροσωπούσε την Ελλάδα στη Επιτροπή Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Επιτροπή Παιδείας του ΟΟΣΑ και στο Board of Participating Counties για το πρόγραμμα PISA.

ΜΑΤΣΑΓΓΟΥΡΑΣ ΗΛΙΑΣ

Ο Ματσαγγούρας Ηλίας είναι Καθηγητής Διδακτικής στο ΠΤΔΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το έργο του περιστρέφεται γύρω από τη θεωρία και την πράξη της εκπαίδευσης και της διδασκαλίας. Σε αυτό το πλαίσιο αναζητά τις θεωρητικές παραδοχές και διαφοροποιήσεις της Κριτικής Παιδαγωγικής και τις πραξιακές προεκτάσεις της. Πρόσφατα έργα του είναι:

1. Ο Σχολικός Εγραμματισμός. Αθήνα: εκδόσεις Γρηγόρη, 2007

2. Κειμενοκεντρική Προσέγγιση του Γραπτού Λόγου. Αθήνα: εκδόσεις Γρηγόρη, 2005

3. Η Διαθεματικότητα στη Σχολική Γνώση. Αθήνα: εκδόσεις Γρηγόρη, 2004.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΟΛΛΙΟΣ

Ο Γιώργος Γρόλλιος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι πτυχιούχος Φαρμακευτικής, Παιδαγωγικής Ακαδημίας και Παιδαγωγικού Τμήματος. Εργάστηκε για 14 χρόνια στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και έχει διδάξει 10 χρόνια στο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Δημήτρης Γληνός». Σήμερα είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. έχοντας ως αντικείμενο την παιδαγωγική με έμφαση στο αναλυτικό πρόγραμμα. Έχει γράψει τέσσερα βιβλία με θέματα α) τα Ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα, β) το περιοδικό Επιστημονικό Βήμα του Δασκάλου, γ) την εφαρμογή προγράμματος γραμματισμού μεταναστών και δ) την οπτική του Βραζιλιάνου παιδαγωγού Paulo Freire για το αναλυτικό πρόγραμμα. Επίσης, είναι συγγραφέας περίπου 40 άρθρων σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά ή συλλογικούς τόμους.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΗΛΙΟΣ

Ο Γιάννης Μηλιός είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Ε.Μ. Πολυτεχνείο (Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Τομέας Ανθρωπιστικών Κοινωνικών Επιστημών και Δικαίου -ΑΚΕΔ).

Από το 1982 διευθύνει την τριμηνιαία επιθεώρηση οικονομικής και πολιτικής θεωρίας Θέσεις. Είναι επίσης μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Γερμανικής επιστημονικής έκδοσης Beitraege zur Marx-Engels-Forschung. Neue Folge, της Ιταλικής επιθεώρησης Proteo, rivista a carattere scientifico di analisi delle dinamiche economico-produttive e di politiche del lavoro και της Βραζιλιάνικης επιθεώρησης Cadernos de Direito, (Universidade Metodista de Piracicaba, Brazil).

Επιστημονικές εργασίες του δημοσιεύονται στην ελληνική, αγγλική, γερμανική, γαλλική, ισπανική, ιταλική και τουρκική γλώσσα. Tα πιο πρόσφατα βιβλία του είναι: Karl Marx and the Classics, Ashgate Aldershot, 2002 και Η θεωρία του Μαρξ για τον καπιταλισμό. Πλευρές μιας θεωρητικής και πολιτικής ρήξης, (με τους Δ. Δημούλη & Γ. Οικονομάκη, εκδ. Νήσος 2005). Το βιβλίο του Εκπαίδευση και εξουσία (πρώτη έκδοση 1981) έχει κάνει μέχρι σήμερα τέσσερις εκδόσεις.

Η έρευνά του επικεντρώνεται αφενός στις θεωρίες της αξίας και του χρήματος και αφετέρου στο ρόλο των θεσμών, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, στη συνολική οικονομική και κοινωνική αναπαραγωγή.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΥΡΑΝΑΚΗΣ

Ο Σταύρος Κυρανάκης είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (Warwick University) και υποψήφιος διδάκτορας στον Τομέα Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του ΕΜΠ. Η έρευνά του επικεντρώνεται στις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών στην Εκπαίδευση. Εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΚΟΤΟΒΟΣ

Ο Αθανάσιος Ε. Γκότοβος γεννήθηκε το 1951. Σπούδασε στο Ιεροδιδασκαλείο Βελλάς, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (Φιλοσοφική Σχολή) και στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, όπου και υπέβαλε τη διδακτορική του διατριβή (Τμήμα Επιστημών της Αγωγής) με θέμα “Γλώσσα και αλληλεπίδραση των παιδιών των Ελλήνων μεταναστών στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και το Δυτικό Βερολίνο”. Από το 1981 εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και σήμερα είναι καθηγητής στον Τομέα Παιδαγωγικής του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής. Στο πεδίο της ειδίκευσής του ανήκουν οι Θεωρίες του Σχολείου, η Διδακτικής της Γλώσσας και της Ιστορίας, οι Θεωρίες της Κοινωνικοποίησης και η Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει διάφορα βιβλία καθώς και άρθρα σε ελληνόγλωσσα και ξενόγλωσσα περιοδικά.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΣΙΑΣ

Ο Γεώργιος Κων. Πασιάς είναι Επίκουρος καθηγητής Συγκριτικής Εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Διδάσκει τα γνωστικά αντικείμενα Συγκριτική Εκπαίδευση, Ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πολιτική και Ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει βιβλία στα ελληνικά, μελέτες σε συλλογικούς τόμους και άρθρα σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Είναι μέλος του Δ.Σ της Ελληνικής Εταιρείας Συγκριτικής Εκπαίδευσης (ΕΛΕΣΕ), μέλος της Comparative Education Society in Europe (CESE) και της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδας.

ΜΑΙΡΗ ΜΠΟΣΗ

Πολιτικός Επιστήμονας – Διδάκτορας Νομικής Σχολής, Τμήμα Διεθνών Σχέσεων (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης).

Συγγραφέας των βιβλίων:

«Ελλάδα και Τρομοκρατία», Εκδ. Σάκκουλα, 1996.

«Ζητήματα Ασφάλειας στη Νέα Τάξη Πραγμάτων», Εκδ. Παπαζήση, 1999.

«Περί του Ορισμού της Τρομοκρατίας», Εκδ. Τραυλός, 2000.

«Αντιτρομοκρατική Νομοθεσία – Ελλάδα και Διεθνές Περιβάλλον»-Εκδ. Σάκκουλα, 2004.

Έχει εκδώσει άρθρα στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την Τρομοκρατία, τη Διεθνή Ασφάλεια, τις Διεθνείς Σχέσεις.

Διδάσκει στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας και στη Σχολή Εθνικής Αμυνας.

Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Π.Δ. 407/80) στη Ρόδο τα μαθήματα:

«Ευρωμεσογειακές Σχέσεις»,

«Η Διπλωματία και η Στρατηγική των Μεγάλων Δυνάμεων στη Μεσόγειο» και

«Περιφερειακή Ασφάλεια»

• Δίδαξε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου.

• Επίκουρη Καθηγήτρια Παν/μιου Πειραιώς στο Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών.

ΜΑΡΙΑ ΝΙΚΟΛΑΚΑΚΗ

Η Μαρία Νικολακάκη σπού­δασε Παιδαγωγικά στη Ράλλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Πειραιώς, στη Σχολή Νηπια­γωγών Αθηνών, στο Μαράσλειο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης και στο Παιδα­γωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκ­παίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών.Πραγματοποίησε μεταπτυ­χιακές σπουδές στο Πανεπι­στήμιο Αθηνών (ΠΤΔΕ και ΦΠΨ), όπου εκπόνησε και τη διδα­κτορική της διατριβή στο χώρο των Επιστημών της Αγωγής. Στη συνέχεια εκπόνησε δύο μεταδιδακτορικές έρευνες, μία (με υποτροφία NATO) στο Institute of Education – Univer­sity of London και μία (με υπο­τροφία του IKY) στο ΠΤΔΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπήρξε Honorary Fellow του Πανεπιστημίου Wisconsin Madison. Eivαι Επίκουρη Καθηγήτρια του Παιδαγω­γικού Τμήματος Ειδικής Αγω­γής του Πανεπιστημίου Θεσ­σαλίας στο γνωστικό αντικεί­μενο «Παιδαγωγικά: Διδακτική Μεθοδολογία».

Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει:

«Αγωγή Προσχολικής Ηλικίας»,

«Διαθεματικότητα και συνεκπαίδευση στο δημοτικό σχολείο»,

«Ο εκσυγχρονισμός της διδασκαλίας των μαθηματικών στο ελληνικό δημοτικό σχολείο»,

«Παγκοσμιοποίηση Τεχνολογία και Παιδεία στη Νέα Κοσμόπολη», καθώς και πλήθος άρθρων.

Το σχόλιο σας »