Το καλάθι με τα λάθη

Ας μαζέψουμε εδώ μερικά από τα πολλά που γράφτηκαν για το λάθος:

Το λάθος: μια πρώτη προσέγγιση

1. Τα λάθη όχι μόνο μας μαθαίνουν περισσότερα από τα «σωστά» αλλά ενδέχεται κάποια στιγμή στο μέλλον να μας μεταμορφώσουν σε… ιδιοφυΐες! Κάπως έτσι σκέφτονται οι γάλλοι διοργανωτές του σεμιναρίου «Detrompez-Vous» ή, όπως αποκαλείται πιο λαϊκά, του «Φεστιβάλ των Λαθών», το οποίο ξεκίνησε προχθές στο φημισμένο παρισινό πανεπιστήμιο Εcole Νormale Superieure. Το φεστιβάλ απευθύνεται σε μαθητές, αλλά το μήνυμά του προς τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς είναι σαφές: «Μάθετε τα παιδιά να κάνουν λάθη!». (…)

… και για τους γαλλομαθείς, ένα κείμενο της εφημερίδας Le Monde.

2. Σφυρόερα Μαρία – Το λάθος ως εργαλείο μάθησης και διδασκαλίας.

3. Οικονόμου Πέτρος -  Σύγχρονη διδακτική των μαθηματικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

… και απόσπασμα από το βιβλίο.

Οικονόμου, Πέτρος (1984). Η αντιμετώπιση του λάθους από τον καθηγητή των μαθηματικών. Μαθηματική Επιθεώρηση, τ. 27. Αθήνα: Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία.

Οικονόμου Πέτρος – Η αντιμετώπιση του λάθους από τον καθηγητή των μαθηματικών

Οικονόμου, Πέτρος (1995). Η αντιμετώπιση του λάθους από τους καθηγητές των μαθηματικών. Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου Διδακτικής των Μαθηματικών και Πληροφορικής στην Εκπαίδευση. Λευκωσία: Σύγχρονη Εποχή.

4. Margolinas Claire – Η σημασία του σωστού και του λάθους στην τάξη των μαθηματικών.

Η διδακτική των μαθηματικών είναι ένα πεδίο γνώσεων στο οποίο οι γαλλικές έρευνες καταλαμβάνουν μία ιδιαίτερη θέση. Η θέση αυτή χαρακτηρίζεται από εργασίες τα αποτελέσματα των οποίων είναι θεωρητικά. Αυτή η κοινότητα ζει μέσα στην ανάγκη και τον ενθουσιασμό των ερευνών και σήμερα υπάρχουν λίγα διαθέσιμα έργα όπως αυτό, που ασχολούνται με τις ήδη υπάρχουσες θεωρίες και τη διάρθρωσή τους. [...]
Το βιβλίο αποτελεί βοήθημα για τους ερευνητές στη διδακτική, όπως επίσης και για τους καθηγητές ανώτατης εκπαίδευσης. Λόγω της ευφυούς παρουσίασης, της σαφήνειας και της αυστηρότητας της επιχειρηματολογίας απευθύνεται επίσης και σε εκείνους που θα ήθελαν να μυηθούν στην έρευνα της διδακτικής των μαθηματικών…

5. Καλδρυμίδου, Μαρία; Οικονόμου, Ανδρέας; Οικονόμου, Πέτρος; Τζεκάκη, Μαριάννα - Οι αντιλήψεις των υποψηφίων καθηγητών των Μαθηματικών για τη διδακτική διαδικασία και την επιμόρφωση.

6. Πανταλέων Γεωργία – Χριστίνα – Η σημασία του λάθους στην ανάπτυξη της μαθηματικής επιστήμης και στη διδακτική.

• Robert Sternberg and Wendy M. Williams – TEACHING FOR CREATIVITY: TWO DOZEN TIPS

• John P. Smith, Andrea A. diSessa and Jeremy Roschelle – A Constructivist Analysis of Knowledge in Transition.

• Alexandre Dan DRAGHICI – L’erreur, un outil pour enseigner. (FR)

• Pierre-André Doudin – Statut de l’erreur et conception du développement de l’intelligence. (FR)

• Nico Hirtt – L’approche par compétences: une mystification pédagogique. (FR)

Σεξουαλική νοημοσύνη

Η επιστημονική θεμελίωσή της βρίσκεται τώρα στα σκαριά!

Human sexuality

Index of human sexuality articles

Outline of human sexuality

Το βιβλίο: What We Really Want From Sex, and How to Get It.

Marty Klein: Sexual intelligence, politics, culture, the media and sex.

Η ιστοσελίδα: Sexual Intelligence^®.

Η έρευνα: Τι είδους οργασμό προτιμάτε;

Το… ουράνιο τόξο του γυναικείου οργασμού.

Η φωνή σχετίζεται με την σεξουαλικότητα.

TOP SEXIEST ACTRESS’ VOICE: MICHELLE PFEIFFER:

Το ποδήλατο βλάπτει σοβαρά την σεξουαλική ικανοποίηση.

ΣΕΞ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΑ 15,5.

 

 

Η σημασία των παραμυθιών

Τα παραμύθια δεν είναι μόνο ψυχαγωγία για τα παιδιά. Είναι το μέσο που τα βοηθά να αποκαλύψουν την εσωτερική τους φύση, με τις άπειρες ηθικές και πνευματικές της δυνατότητες, αλλά και ο πιο άμεσος τρόπος για να οδηγηθούν με ασφάλεια στην ωριμότητα.

Της Ελένης Χαδιαράκου

Ο γνωστός σουηδός σκηνοθέτης και μάγος της αφήγησης Ίνγκμαρ Μπέργκμαν είπε κάποτε πως η διαφορά ανάμεσα στο ψέμα και το παραμύθι είναι ότι το ψέμα (είτε το λες στους άλλους είτε στον εαυτό σου) σε βοηθά να υπεκφεύγεις τις δυσκολίες της ζωής, ενώ το παραμύθι να τις αντιμετωπίζεις. Και δεν είχε άδικο. Τα παραμύθια υπήρξαν για όλους η πρώτη μας επαφή με τη ζωή και τις δυσκολίες της. Από τα αρχαία κιόλας χρόνια οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν, ανέλυαν και κατανοούσαν την πραγματικότητα μέσα από ιστορίες. Ειδικά για τους λαούς της Ανατολής, τα παραμύθια ήταν ένας πολύ καλός τρόπος για να κατανοήσουν το «άγνωστο». Κάθε κοινωνία, από την πιο πρωτόγονη έως την πιο ανεπτυγμένη, έχει τις δικές της φανταστικές ιστορίες, που περιλαμβάνουν περιπέτειες, συμβολισμούς και ηθικά διδάγματα. Οι ψυχολογικές καταβολές των παραμυθιών, μάλιστα, ήταν ανέκαθεν ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα τόσο για τους ψυχολόγους όσο και για τους συγγραφείς. Οι μεν ψυχολόγοι προσπαθούν να βρουν σε αυτά απαντήσεις για το ασυνείδητο, οι δε συγγραφείς να ανακαλύψουν το βαθύτερο μήνυμα της ζωής.
Εκπαιδεύοντας με παραμύθια
Ο ρόλος του παραμυθιού είναι βέβαια ψυχαγωγικός, αλλά όχι μόνο. Τα παραμύθια δημιουργούν στα παιδιά εικόνες, διεγείρουν τη φαντασία τους και τα βοηθάνε να μπουν σε κόσμους μυθικούς και ονειρικούς, σε κόσμους όπου όλα μπορούν να συμβούν. Το παραμύθι καλλιεργεί το πνεύμα και βοηθά τα παιδιά να ξεκαθαρίσουν τα συναισθήματά τους και να αντιληφθούν τις δυσκολίες της ζωής. Ταυτόχρονα, προτείνει λύσεις στα προβλήματά τους. Παράλληλα, όμως, δίνει στο παιδί τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την παρέμβαση του ανθρώπου σε μια κατάσταση που το περιβάλλει, διεγείρει τη φαντασία του, αλλά και ικανοποιεί σε φανταστικό επίπεδο τις πιο βαθιές επιθυμίες του. Έτσι ηρεμεί και γαληνεύει από τις καθημερινές εντάσεις που βιώνει, μαθαίνει ν’ ακούει και να σκέφτεται.
«Ήταν μια φορά και έναν καιρό…»
Το παραμύθι ξεκινά πάντα με μια ήρεμη εισαγωγή και κλείνει με έναν επίσης καθησυχαστικό τρόπο. Από τις πρώτες κιόλας λέξεις, το παιδί μεταφέρεται σε έναν κόσμο μαγικό, εξωπραγματικό. Στο παραμύθι ο χρόνος, όπως και ο τόπος, είναι αόριστος, όλα θίγονται με τον απλούστερο δυνατό τρόπο, ενώ οι ήρωες είναι σχεδόν πάντα απλοί και αδύναμοι άνθρωποι, χωρίς ιδιαίτερα ταλέντα. Στην ουσία, τα παραμύθια «αφηγούνται» την παιδική ηλικία ενός ανθρώπου μέχρι και την ενηλικίωσή του, και όλες τις περιπέτειες που περιλαμβάνει αυτή η διαδρομή. Ο ήρωας προχωρά μόνος του για κάποιο χρονικό διάστημα, όπως αντίστοιχα μόνο νιώθει και το παιδί στην κοινωνία. Η επαφή με τη φύση (ένα δέντρο ή ένα ζώο) είναι συνήθως καταλυτική, μιας που συνήθως τον βοηθά να βρει το δρόμο του. Ο κυνηγημένος ήρωας μπορεί να πονά ή να περνά μέσα από δυσκολίες, αλλά πάντοτε βρίσκει τελικά το δρόμο του. Αυτό θα συμβεί και στο παιδί κατά τη διάρκεια της ζωής του. Θα πονέσει, θα δυσκολευτεί, αλλά τελικά θα βρει τις λύσεις που ψάχνει. Εκεί βρίσκεται και η γοητεία του παραμυθιού. Στο ότι μπορεί να αποκαλύψει την εσωτερική μας φύση, με τις άπειρες ηθικές, ψυχικές και πνευματικές της δυνατότητες. Είναι η αναζήτηση για το νόημα της ζωής. Γιατί, ως γνωστόν, ο άνθρωπος πάντα αναπτύσσεται και ολοκληρώνεται μέσα από τις δοκιμασίες.
Η ψυχολογική προσέγγιση
Δεν είναι τυχαίο πως κάθε φορά που διαβάζουμε ένα παραμύθι στα παιδιά μας αρχίζουμε κι εμείς οι ίδιοι να διακρίνουμε μηνύματα που μέχρι τώρα δεν είχαμε προσέξει. Άλλες φορές οι ιστορίες προσπαθούν να μεταδώσουν αξίες, όπως δικαιοσύνη, καλοσύνη ή ισότητα, και άλλες προσπαθούν να περάσουν μηνύματα που είναι συνδεδεμένα με το κοινωνικό περιβάλλον, όπως η σημασία της κοινότητας, οι «αντρικοί» και «γυναικείοι» ρόλοι ή η κοινωνική ιεραρχία. Τα παραμύθια χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα από ορισμένους ψυχολόγους – για να βοηθήσουν τους ενηλίκους να ξεπεράσουν κάποια ψυχολογικά προβλήματα. Σύμφωνα με τον Χανς Ντίκμαν -τον πιο γνωστό υποστηρικτή αυτής της ιδέας-, ένας αποτελεσματικός τρόπος ψυχοθεραπείας είναι να διηγηθεί το άτομο το αγαπημένο του παραμύθι. Σύμφωνα με τη θεωρία του, το αγαπημένο μας παραμύθι δεν έχει αποτυπωθεί στη μνήμη μας τυχαία, αλλά λόγω της σημαντικής ψυχολογικής βαρύτητας που έχει για την ίδια την ύπαρξή μας και τα προβλήματα που μας απασχολούν. Όταν συνειδητοποιήσουμε τη βαθύτερη σημασία του νοήματος του παραμυθιού, τότε μπορούμε να μεταφράσουμε ασυνείδητες σκέψεις και φόβους μας και να τα αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα.
Η θεματολογία
Το παραμύθι συγκινεί και ψυχαγωγεί όλους τους λαούς της Γης, από τα πανάρχαια χρόνια. Στις ιστορίες τους συναντάμε τα πιο απίθανα και απίστευτα γεγονότα. Αυτά, όμως, που για το σημερινό άνθρωπο είναι φανταστικά, για τον πρωτόγονο αποτελούσαν τον αληθινό του κόσμο, όπως τον έβλεπε ή όπως τον εξηγούσε απλοϊκά. Όλος ο κόσμος του πρωτόγονου ανθρώπου, η θεωρία του για τη γέννηση του κόσμου, ο φόβος του για τα διάφορα φυσικά φαινόμενα, η πίστη του στη μαγεία, στη δεισιδαιμονία, στις υπερφυσικές ικανότητες των μάγων, η στενή του σχέση με τα ζώα, τα οποία θεωρούσε συντρόφους, τα όνειρα που τον μετέφεραν σε άγνωστους τόπους με τρόπο ανεξήγητο, πέρασαν μέσα στα παραμύθια. Η πλοκή εμφανίζεται με μια σειρά ατυχιών στην αρχή, ενώ στο τέλος καταλήγουν όλα τακτοποιημένα και ευτυχισμένα για τους ήρωες. Η πιο γνωστή υπόθεση είναι αυτή του χαμένου παράδεισου που ξανακερδήθηκε, όπως στην ιστορία της Σταχτοπούτας. Υπάρχουν, όμως, και ιστορίες που πραγματεύονται ένα ταμπού και την παραβίασή του – όπως το άνοιγμα μιας απαγορευμένης πόρτας ή ενός δωματίου, ή μια ερώτηση που απαγορεύεται να τη θέσεις. Αυτά τα παραμύθια ανάγονται στο μύθο του Έρωτα και της Ψυχής. Η θεματολογία του Ιάσονα και της Μήδειας, που συναντιέται παντού, εμφανίζεται στη «Βασίλισσα με τα Χρυσά Μαλλιά», ενώ τα απίθανα κατορθώματα που απαιτούνται από τον ήρωα εμφανίζονται σε πολλές παραλλαγές σε όλο τον κόσμο. Τα ζώα που μπορούν να μιλούν, που είναι χρήσιμα στον άνθρωπο, ή αυτά που έχουν μαγικές ιδιότητες εμφανίζονται σε όλα τα παραμύθια του κόσμου και αυτό σχετίζεται με το μύθο του Παραδείσου. Κάποιες φορές το ζώο που βοηθά τον άνθρωπο δεν απαιτεί ανταλλάγματα, απλώς χρησιμοποιεί τις μαγικές δυνάμεις του ή ακόμα και την εξυπνάδα του για να βοηθήσει τον ήρωα και την ηρωίδα, όπως π.χ. στον «Παπουτσωμένο Γάτο», όπου ο γάτος βοηθά τον αφέντη του να γίνει βασιλιάς, ή όπως τα πουλιά ή άλλα ζώα βοηθούν τη Σταχτοπούτα να πάει στο χορό και μετά τη βοηθούν να παντρευτεί τον πρίγκιπά της. Ένα επίσης δημοφιλές θέμα είναι αυτό του άσχημου πλάσματος, που συχνά εμφανίζεται ως ο σύζυγος. Συνήθως ο ήρωας/η ηρωίδα υποφέρει από μια κατάρα, που αργότερα με σύμμαχο την αγάπη ή τη βαθιά αφοσίωση ενός προσώπου λειτουργεί απελευθερωτικά. Για παράδειγμα, «Η Πεντάμορφη και το Τέρας» και «Ο Βάτραχος – Πρίγκιπας». Αυτά τα παραμύθια έχουν διπλή μεταμόρφωση, καθώς η ηρωίδα βοηθά τον ήρωα να μεταμορφωθεί από τέρας ή βάτραχο σε πρίγκιπα, αλλά και το αντίστροφο, καθώς ο ήρωας βοηθά την ηρωίδα να εγκαταλείψει ένα μειονέκτημα ή μια αδυναμία του χαρακτήρα της, τη βοηθά στην ουσία να ωριμάσει, να ολοκληρωθεί, να τελειοποιηθεί. Τα θέματα που προέρχονται από αγαπημένα παραμύθια, έχουν πολλά χαρακτηριστικά και συγκεντρώνουν τη γνήσια φύση της παράδοσης. Τα πρότυπα υποδείγματα αποτελούνται από εικόνες και σύμβολα όμοια σε όλο τον κόσμο, αρχέτυπες εικόνες και συμβολισμούς βαθιά ριζωμένους στο ασυνείδητο της ύπαρξης, που βοηθούν τον άνθρωπο να καταλάβει τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει, αλλά και το άγνωστο και ανεξήγητο της δημιουργίας και των νόμων της. Τα παραμύθια, οι μύθοι, οι θρύλοι έχουν τις ρίζες τους βαθιά μέσα στην ανθρώπινη φύση, η οποία αναζητά συνεχώς τους λόγους ύπαρξής της.
Ιστορίες γεμάτες συμβολισμούς
Η συμβολική μορφή και ο αρχέτυπος χαρακτήρας τους κάνει τα παραμύθια κατανοητά σε όλους τους ανθρώπους, διαφορετικών ηλικιών, εποχών, πολιτισμών. Ουσιαστικά, αποτελεί τη γέφυρα που ενώνει τη φωτεινή με τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου. Ο πόλεμος με το καλό και το κακό, η πάλη ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, ο παράδεισος και η κόλαση είναι τα θέματα που σχεδόν πάντα πραγματεύονται τα παραμύθια. «Η Σταχτοπούτα», για παράδειγμα, ξεκινά ως εξής: «Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας καλός άντρας και ζούσε μαζί με την καλόκαρδη γυναίκα του και την όμορφη κόρη τους. Ξαφνικά, η γυναίκα αρρώστησε και πέθανε. Ο άντρας παντρεύτηκε μια δεύτερη γυναίκα, που είχε δύο κόρες που μισούσαν την πρώτη όμορφη κόρη». Στο παραμύθι, η ηρωίδα αντιμετωπίζει τον πόνο της απώλειας και βιώνει τη δοκιμασία του Χαμένου Παραδείσου. Η Σταχτοπούτα ήταν αναγκασμένη να καθαρίζει το τζάκι από τις στάχτες. Το τζάκι συμβολίζει την εξορία, τις στάχτες των νεκρών, την ταπείνωση και τη θλίψη. Επίσης, οι στάχτες συμβολίζουν το βραχυπρόθεσμο της ζωής. Το τζάκι, όμως, είναι και το ιερό κέντρο του σπιτιού, εκεί όπου πάντα υπάρχει μια ζεστή εστία. Είναι ένα σημείο ασφαλές που δεν πλησιάζουν ποτέ τα κακά πνεύματα. Η θέση της δίπλα στο τζάκι παραλληλίζει τη Σταχτοπούτα με τη θεά Εστία. Η Σταχτοπούτα περιποιείται τη φωτιά, επομένως είναι το πνεύμα, η ψυχή. Οι αδελφές της Σταχτοπούτας συμβολίζουν ακόμη την εσωτερική και πνευματική ασχήμια, αντιπροσωπεύουν τις δυνάμεις του κακού που βρίσκονται στην απληστία, τη ζήλια και τη ματαιοδοξία. Η μητριά αντιπροσωπεύει τη σκοτεινή και καταστροφική όψη της γυναικείας φύσης, που σε άλλα παραμύθια μεταμορφώνεται σε κακιά μάγισσα. Μεγάλο ρόλο στο παραμύθι παίζει η νεκρή μητέρα της Σταχτοπούτας. Εμφανίζεται σαν άσπρο περιστέρι, σύμβολο της αγνής αγάπης, μιας αγάπης που δίνει δύναμη στην ηρωίδα για να υπομείνει όλα τα βάσανα. Η μεταμόρφωση της Σταχτοπούτας συμβολίζει τις κρυμμένες δυνάμεις της ψυχής, οι οποίες δείχνουν τη διαδρομή της προς τον Παράδεισο. Το γυάλινο γοβάκι έχει μαγικές ιδιότητες, καθώς το γυαλί συμβολίζει την πνευματική τελειότητα, τη λάμψη και την καθαρότητα. Τέλος, η αναζήτηση του πρίγκιπα με σκοπό να βρει τη Σταχτοπούτα και να παντρευτούν συμβολίζει την ένωση και την κατάκτηση του χαμένου Παραδείσου. Αντίστοιχα, στον «Παπουτσωμένο Γάτο» οι συμβολισμοί αλλάζουν. Τα ζώα στα παραμύθια πάντα βοηθούν τους ανθρώπους. Εδώ, ο γάτος εκτός από κολπατζής είναι παράλληλα και φύλακας των θνητών. Μερικές φορές τα ζώα δρουν από μόνα τους, ενώ άλλες φορές υπάρχει σχέση αμοιβαιότητας. Οι ήρωες σώζουν ή βοηθούν το ζώο, και αυτό από ευγνωμοσύνη τούς ανταποδίδει τη σωτηρία, όταν χρειάζεται η επέμβαση των δυνάμεών τους. Στην «Πεντάμορφη και το Τέρας» συναντάμε μια πανέμορφη κοπέλα η οποία βρίσκεται κάτω από την εξουσία ενός τέρατος. Η ηρωίδα τον βλέπει σαν τέρας, απλά της απαγορεύεται να τον δει τη νύχτα. Όταν παραβιαστούν οι κανόνες και η πεντάμορφη δει το μαγεμένο ήρωα, τότε αυτός εξαφανίζεται ή εκείνη τον εγκαταλείπει. Μετά θα πρέπει να πετύχει γενναία κατορθώματα για να τον ξαναβρεί. Με τη βοήθεια των ζώων τον βρίσκει και τελικά λύνονται τα μάγια και τον παντρεύεται. Σε αυτό το παραμύθι κατανοούμε ότι δεν πρέπει να κρίνουμε σύμφωνα με την εξωτερική εμφάνιση, θα πρέπει να ξεπερνάμε τους φόβους μας, και συνειδητοποιούμε ότι η αληθινή αγάπη επιβάλλεται σε κάθε μορφή μαγείας και βγαίνει πάντα νικήτρια. Η ιστορία της «Κοκκινοσκουφίτσας» αναφέρεται στη σχέση κόρης-μητέρας. Η μητέρα την προειδοποιεί πως στο δάσος υπάρχει λύκος, δηλαδή απειλή. Εκείνη, όντας απονήρευτη, πέφτει θύμα του και ο λύκος την καταπίνει. Έρχεται θάνατος, αλλά ακολουθεί η Ανάσταση. Εδώ οι συμβολισμοί ποικίλλουν. Από τη μια, το κόκκινο σκουφάκι που παραπέμπει στο κόκκινο της αυγής και το μεσημεριανό ήλιο. Από την άλλη, ο λύκος που συμβολίζει το χειμώνα και το σκοτάδι, κατά τη σκανδιναβική μυθολογία. Τέλος, η ηρωίδα συμβολίζει τη φωτεινή πλευρά της θηλυκότητας, ενώ ο κυνηγός είναι ο ήρωας που σώζει την Κοκκινοσκουφίτσα από το τέρας.
Ξέρατε ότι…
… οι αρχαιότερες γραπτές ιστορίες που ανακαλύφθηκαν ήταν στην Ανατολή και αποτελούνταν από μια συλλογή από σανσκριτικά παραμύθια με πέντε βιβλία, τα «Ινδικά Πανχατάντρα»; Δεν γνωρίζουμε πότε γράφτηκαν, πιστεύεται όμως ότι έφτασαν στην Ελλάδα την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
… η παλαιότερη συλλογή παραμυθιών εμφανίστηκε στην Ευρώπη μετά την εποχή της Αναγέννησης, στη Βενετία, το 1550 και περιελάμβανε αστεία, αινίγματα και ιστορίες.
… σε πολλές χώρες, όπως π.χ. στη Βόρεια Αφρική, πιστεύεται ότι εκείνος που διηγείται παραμύθια, όσο ο ήλιος λάμπει, κινδυνεύει να χάσει τα μαλλιά του.
kids.in.gr

——————————————————————————————————————————————————-

Παραμύθι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Αδελφοί Γκριμ

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Υπό την ακριβή έννοιά του το παραμύθι είναι μια σύντομη ή λαϊκή ιστορία που ενσωματώνει το έθος, το οποίο μπορεί να εκφραστεί ρητά στο τέλος του ως αξιωματική αρχή. Συγγενές του μύθου αλλά διαφοροποιημένο εννοιολογικά το παραμύθι είναι εξαρχής μια επινόηση, μια μυθιστοριογραφία, μια φαντασιακή αφήγηση που κάνει μεταφορική χρήση κάποιου ζώου ως κεντρικό χαρακτήρα του ή εισάγει στερεότυπους χαρακτήρες, όπως ο κατεργάρης. Πολύ συχνά γίνεται ανατρεπτική αλληγορία ενάντια στον φεουδαρχισμό ή την εκάστοτε άρχουσα τάξη, ή μια σύγκρουση του ανθρώπινου με το αόρατο βασίλειο. Προσωποποιεί και εξατομικεύει διαφορετικά στοιχεία πέρα από τη λογική του χώρου και του χρόνου και επεκτείνεται αδιάκριτα από τον οργανικό στον ανόργανο κόσμο από τον άνθρωπο και τα ζώα στα δέντρα, τα λουλούδια, τις πέτρες, τα ρεύματα και τους ανέμους.

—————————————————————————————————————————————————-

Σχετικοί σύνδεσμοι:

http://paramythimythiko.pblogs.gr/

http://www.paramythi.com/

—————————————————————————————————————————————————–

Ά Άμπρα Κατάμπρα (παραμύθια) Α Αδελφός και Αδελφή Αδελφοί Γκριμ Χανς Κρίστιαν Άντερσεν Γ Ο γενναίος ραφτάκος Η Η Ωραία Κοιμωμένη

Κ Κοκκινοσκουφίτσα Κάρλο Κολόντι Ο Ο αυλητής του Χαμελίν Ο λύκος και τα επτά κατσικάκια Ο Παπουτσωμένος Γάτος Π Σαρλ Περώ Οι Περιπέτειες του Πινόκιο (παιδικό μυθιστόρημα)

Ρ Ραπουνζέλ Σ Σνεγκουρότσκα Σταχτοπούτα Τ Το Κοριτσάκι με τα Σπίρτα Χ Χάνσελ και Γκρέτελ Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι

Δύο σημαντικά βιβλία για την Εφηβεία

Εφηβεία, δεύτερο τεύχος

Συλλογικό έργο

Επιμέλεια: Τσιάντης, Γιάννης

Εκδοτικός Οίκος: ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Έτος έκδοσης: 3/2003

Σελίδες: 357

ISBN: 9789600334777

Σύντομη περιγραφή

Στο δεύτερο τεύχος του τόμου για την εφηβεία παρουσιάζονται μερικά θέματα σχετικά με την κλινική ψυχιατρική της εφηβείας, οι ατομικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις των ψυχικών διαταραχών της εφηβείας, η ομαδική ψυχοθεραπεία για παιδιά και εφήβους, καθώς και η ψυχοφαρμακολογία σε ψυχωτικές διαταραχές της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Η έκδοση αυτή απευθύνεται κυρίως σε παιδοψυχιάτρους, ψυχιάτρους, παιδιάτρους και γενικούς γιατρούς, τόσο κατά τη διάρκεια της ειδίκευσής τους αλλά και μετά το τέλος της, καθώς και σε ψυχολόγους. Επίσης απευθύνεται σε φοιτητές Ιατρικής, Νοσηλευτικής, Ψυχολογίας και φοιτητές Παιδαγωγικών Τμημάτων, Νηπιαγωγών και Δημοτικής Εκπαίδευσης. Μεταπτυχιακούς φοιτητές των παραπάνω σχολών, όπως και σε σπουδαστές των σχολών επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας των ΤΕΙ. Θα είναι επίσης χρήσιμη σε ψυχοθεραπευτές, εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς, νοσηλευτές και σε άλλους επαγγελματίες που εργάζονται στους τομείς «υγεία», «ψυχική υγεία» του παιδιού και της οικογένειας. Οι συνεργάτες αυτής της έκδοσης είναι ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, Έλληνες αλλά και από άλλες χώρες, καθώς και έμπειροι κλινικοί στο χώρο της ψυχικής υγείας. Ελπίζουμε ότι η έκδοση αυτή θα αποτελέσει ένα ερέθισμα για περαιτέρω μελέτη και έρευνα στα σχετικά θέματα στον ελλαδικό χώρο.

———————————————————————————————

Εφηβεία, Β1

Συλλογικό έργο

Εκδότης: Καστανιώτης

Επιμέλεια: Τσιάντης, Γιάννης

Αριθμός Σελίδων: 315

Έτος Έκδοσης: 01-1998

Η έκδοση αυτή απευθύνεται κυρίως σε παιδοψυχίατρους, ψυχίατρους, παιδίατρους και γενικούς γιατρούς, τόσο κατά τη διάρκεια της ειδίκευσής τους αλλά και μετά το τέλος της, καθώς και σε ψυχολόγους. Επίσης απευθύνεται σε φοιτητές Ιατρικής, Νοσηλευτικής, Ψυχολογίας και φοιτητές Παιδαγωγικών Τμημάτων, Νηπιαγωγών και Δημοτικής Εκπαίδευσης, καθώς και σπουδαστές των σχολών επαγγελμάτων Υγείας και Προνοίας των ΤΕΙ.

—————————————————————————————————————-

Για να γνωρίσουμε τον επιμελητή και συγγραφέα:

Ιωάννης Τσιάντης ή η ζωντανή ιστορία της παιδοψυχιατρικής

Συνέντευξη στην Παπαδοπούλου Όλγα

Ο κύριος Ιωάννης Τσιάντης είναι ένας πολύ δύσκολος άνθρωπος. Και εξηγούμαι: Χωρίς να κάνει κάτι ιδιαίτερο, επιβάλλει την παρουσία και τους όρους τους κι αναγκάζει το συνομιλητή του να «υπακούσει» στα στάνταρ του. Έτσι έκανε και στην παρακάτω συνέντευξη. Καθόρισε τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο αν και πρέπει να πω, πως όλα αυτά έγιναν κυριολεκτικά κάτω από τη μύτη μου και τα συνειδητοποίησα εκ των υστέρων. Είχα τη δημοσιογραφική αποτυχία, να μην έχω το πάνω χέρι αλλά ταυτόχρονα τη χαρά ν’ ακούω ένα διακεκριμένο παιδοψυχίατρο να μιλάει για πράγματα ουσίας που αφορούν όλους όσους ασχολούνται με την ψυχική υγεία. Προσωπικές ερωτήσεις; Ούτε γι’ αστείο.

Αναπληρωτής καθηγητής στο νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», με εξαιρετικό συγγραφικό έργο και με μια ποικιλία δραστηριοτήτων, όπως οι οργανώσεις ομιλιών και συνεδρίων. Παρόλα αυτά έμεινα εντυπωσιασμένη απ’ την απλότητα και τη σοβαρότητά του, όπως κι απ’ τον τρόπο που χειρίζεται το λόγο, με άνεση αλλά και τρομερή ευχέρεια. Ο κ. Ιωάννης Τσιάντης μου έκανε τη μεγάλη τιμή ν’ ανανεώσει το ραντεβού μας κάπου σύντομα στο μέλλον. Περιμένω με ανυπομονησία. Προς το παρόν, στις σελίδες που ακολουθούν, είναι όλος δικός σας.

Κύριε Τσιάντη τι έχετε να προτείνετε για την ευαισθητοποίηση της κοινότητας; Είναι ακόμη ο παιδοψυχίατρος ένα ταμπού, υπάρχει αρκετή εξοικείωση ώστε οι γονείς ν’ απευθυνθούν γρήγορα και έγκαιρα;

Φαντάζομαι ότι το νόημα της ερώτησης είναι αν πάει κανείς εύκολα στον παιδοψυχίατρο, γεγονός που σχετίζεται με την προκατάληψη που υπάρχει ακόμη στον τόπο μας. Ωστόσο, είναι κάτι που εξαρτάται από το γονιό, το μορφωτικό του επίπεδο, την κουλτούρα του ή την περιοχή απ’ όπου προέρχεται. Γενικά πιστεύω ότι στην Ελλάδα υπάρχει αρκετή προκατάληψη για θέματα ψυχικής υγείας. Παρόλο που έχουν γίνει και συνεχίζονται μεγάλες προσπάθειες για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση, χρειάζεται τόσο η πολιτεία όσο και οι ειδικοί της ψυχικής υγείας να εξακολουθήσουν την προσπάθεια πάνω σ’ αυτόν τον τομέα. Οι γονείς, όταν τους προτείνει κάποιος να πάνε στον παιδοψυχίατρο και συνήθως αυτοί που αναφέρονται είναι οι παιδίατροι και οι εκπαιδευτικοί, σε πρώτο επίπεδο μπορεί να το αντιμετωπίσουν με δυσπιστία ή καχυποψία και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο που το θέτει κανείς.

Έχει τύχει να έρθουν γονείς κατόπιν προτροπής του παιδιάτρου που ενώ έχουν πάει για τα κοιλιακά άλγη του παιδιού, ο γιατρός λέει πως «το παιδί δεν έχει τίποτα, πηγαίνετε να δείτε και έναν παιδοψυχίατρο». Αυτό είναι μια λάθος προσέγγιση γιατί έτσι ο γονιός έρχεται προετοιμασμένος ν’ ακούσει και από τον παιδοψυχίατρο πως το παιδί δεν έχει τίποτα. Εννοώ πως αν δεν υπάρχει οργανική βλάβη, συνεπάγεται πως δεν τίθεται πρόβλημα, αν και ξέρουμε πως στις ψυχοσωματικές διαταραχές πολύ συχνά, συγκρούσεις ψυχικές, συγκρούσεις στην οικογένεια, εκφράζονται μέσα από σωματικά συμπτώματα. Ένα λοιπόν ζήτημα είναι η προετοιμασία. Για παράδειγμα, αν ένας δάσκαλος πει στους γονείς να επισκεφθούν έναν παιδοψυχίατρο γιατί το παιδί έχει δυσκολίες στη μάθηση κι αυτό λέγεται ή φαίνεται να λέγεται με τρόπο τιμωρητικό, θα υπάρξει πάλι δυσκολία στη θετική απόφαση από την πλευρά τους. Όμως πρέπει να πω, πως από τότε που κάνω παιδοψυχιατρική στην Ελλάδα κι είναι περίπου τριάντα χρόνια, υπάρχει διαφορά, ο κόσμος είναι πιο έτοιμος να ζητήσει τη γνώμη από τον παιδοψυχίατρο όχι μόνο για θέματα που έχουν σχέση με την εκδήλωση συμπτωμάτων αλλά και για ζητήματα πρόληψης. Θ’ αναφέρω ένα παράδειγμα νέων γονιών που ζήτησαν τη γνώμη μου. Ενώ η μητέρα ήταν έγκυος και είχαν την εμπειρία ήδη ενός παιδιού, ήθελαν να τους συμβουλεύσω πώς θα ενημερώσουν το τρίχρονο παιδάκι τους για το αδερφάκι που έρχεται. Αυτό δείχνει μία στροφή στη στάση των γονιών. Πιστεύω επομένως ότι ο παιδοψυχίατρος δεν είναι το ταμπού που ήταν παλιά αλλά χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, έτσι ώστε η βοήθεια να είναι έγκαιρη και αποτελεσματική.

Θα θέλατε να μας πείτε την άποψή σας για τη χορήγηση φαρμάκων σε παιδιά και εφήβους;

Είναι πραγματικά πολύ σημαντικό θέμα, χρειάζεται να πω ότι προσωπικά είμαι επιφυλακτικός στη χορήγηση φαρμάκων. Πρέπει να ξεχωρίσω τα παιδιά απ’ τους εφήβους γιατί υπάρχει διαφορετική φάση ανάπτυξης. Το παιδί είναι ένας αναπτυσσόμενος οργανισμός, οι συνάψεις δεν έχουν ωριμάσει και ξέρουμε ότι τα φάρμακα δεν είναι αποτελεσματικά. Όμως κάποια φάρμακα είναι αναγκαίο να χορηγηθούν, όταν υπάρχουν ενδείξεις, ιδιαίτερα στην εφηβεία.

Τα τελευταία χρόνια γίνονται μεγάλες συζητήσεις γύρω από τη χορήγηση αντικαταθλιπτικών, στις Ηνωμένες Πολιτείες το FBA έχει δώσει έγκριση για χορήγηση σε παιδιά και κυρίως μία μορφή αντικαταθλιπτικών. Το ερώτημα είναι βέβαια από ποια ηλικία. Εκεί πάλι οι γνώμες διίστανται. Μερικοί λένε ότι μπορεί κανείς να δίνει φάρμακα από την ηλικία των πέντε ή έξι ετών και άλλοι πιστεύουν ότι κάτι τέτοιο είναι πρώιμο. Εγώ έχω και μία άλλη άποψη, πως όταν ενθαρρύνουμε τη χορήγηση φαρμάκων στα παιδιά είναι σα να δίνουμε ένα «άλλοθι» στους γονείς για να μην τα φροντίσουν. Αφήνουν δηλαδή τη φροντίδα των παιδιών στο φάρμακο και μένουν ήσυχοι πως έτσι θ’ αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα. Χρειάζεται να πω πως η διχογνωμία αυτή υπάρχει και στους επιστημονικούς κύκλους και ξέρω ότι πρόσφατα είχε γίνει κι ολόκληρη συζήτηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Επομένως, ναι, μπορεί να δοθεί φάρμακο όταν υπάρχουν απόλυτες ενδείξεις, ασφαλώς όμως δεν είναι αρκετό, πρέπει απαραίτητα να γίνει και ψυχολογική παρέμβαση, είτε στο ίδιο το παιδί είτε στους γονείς. Ακόμη πρέπει να μιλήσω για έναν ισχυρό φόβο των γονιών πως αν τα παιδιά συνηθίσουν από μικρά σε φάρμακα μήπως αργότερα περάσουν στη χρήση ουσιών. Κάποια φάρμακα όπως αυτά που χορηγούνται στη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής είναι αποτελεσματικά, αλλά απαιτείται σωστή διάγνωση, με τον κατάλληλο τρόπο και φυσικά είναι απαραίτητη η παιδοψυχιατρική διάγνωση.

Ένα ακόμη θέμα, είναι κατά πόσο μπορούν να χορηγούν φάρμακα οι παιδίατροι, στην Αμερική απ’ όσο γνωρίζω αυτό γίνεται, αλλά πρόκειται για ένα λεπτό ζήτημα που σηκώνει μεγάλη συζήτηση. Μπορεί κανείς να πει ότι με την κατάλληλη εμπειρία κι εκπαίδευση, ένας παιδίατρος μπορεί να δώσει ψυχοφάρμακα. Άποψή μου είναι πως και στον τόπο μας πρέπει να κουβεντιαστεί μεταξύ των επιστημονικών φορέων δηλαδή μεταξύ της Παιδοψυχιατρικής και της Παιδιατρικής Εταιρείας.

Τελικά για να επιστρέψω λίγο πίσω, ο κίνδυνος της έξης που αναφέρατε πριν είναι υπαρκτός ή όχι;

Νομίζω όχι και όταν λέω έξη δεν εννοώ πως εθίζονται τα παιδιά σ’ αυτά τα φάρμακα, εθίζονται στην κουλτούρα των φαρμάκων. Η κουλτούρα των φαρμάκων συνδέεται με τη χρήση ουσιών.

- Η μακροχρόνια εμπειρία σας στο χώρο, σας κάνει αισιόδοξο ή το αντίθετο για τη θέση της παιδοψυχιατρικής σ’ επίπεδο κοινωνικής αποδοχής;

Πιστεύω ότι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε θέματα ψυχικής υγείας έχει να κάνει με προγράμματα αγωγής υγείας. Αυτά τα προγράμματα μπορούν να εφαρμοστούν σε γιατρούς, εκπαιδευτικούς, ακόμη και σε γονείς. Είναι γνωστό από παλιά πως υπήρχε ο θεσμός της Σχολής γονέων, άρα είναι απαραίτητη η ενημέρωση των γονιών με οποιοδήποτε μέσο σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την ομαλή ανάπτυξη του παιδιού. Αυτό μπορεί να γίνει αρχικά και σ’ ολόκληρη την κοινότητα αλλά και σ’ ευαίσθητες ομάδες. Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία σχετικά με την παιδοψυχιατρική αλλά και άλλες ειδικότητες όπως των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών είναι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και της πολιτείας όσον αφορά τα δικαιώματα του παιδιού.

Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες που έχει υπογράψει τη σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, αν θέλετε στους διαδρόμους της Κλινικής θα δείτε σε ειδικό πλαίσιο τα κύρια σημεία της σύμβασης. Βεβαίως υπάρχουν δυσκολίες στον τόπο μας, κυρίως σε σχέση με το νομικό – δικαστικό σύστημα, υπάρχουν κενά παρόλο που γίνονται προσπάθειες, οι ανάγκες δεν καλύπτονται επαρκώς. Δεν υπάρχουν ανάλογες υπηρεσίες – οι περισσότερες είναι συγκεντρωμένες στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και ως ένα σημείο αυτό είναι δικαιολογημένο μια και εκεί είναι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού – κι η πλειονότητα των υπηρεσιών κάνει κυρίως διαγνωστικό έργο ενώ το θεραπευτικό είναι περιορισμένο. Σχετικά δε με τα προγράμματα κοινωνικής πολιτικής, όντως υστερούμε. Επομένως οφείλουμε να δούμε την κοινωνική αποδοχή ως κάτι γενικότερο που ανήκει στην πολιτεία, στους φορείς και στους θεσμούς.

Ναι, υπάρχει μεγάλη αποδοχή, υπάρχουν κενά αλλά τα κονδύλια που δαπανώνται για την ψυχική υγεία του παιδιού, για προγράμματα παρέμβασης στο χώρο της πρόληψης είναι λίγα. Είναι απαραίτητο να γίνει μεγάλη επένδυση και φυσικά αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο ξοδεύονται τα όποια κονδύλια. Είναι για κτίρια, για κατάλληλη εκπαίδευση των ειδικών; Εκεί είναι το κλειδί της διαδικασίας γιατί όταν μιλάμε για κοινωνική παραδοχή, μιλάμε στην ουσία για παροχή υπηρεσιών πρόληψης αλλά και βοήθειας ικανοποιητικού επιπέδου και φυσικά αυτό να φτάνει στα παιδιά σε όλη την επικράτεια.

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον ν’ ακούσουμε πως θα συμβουλεύατε τους γονείς ν’ αντιμετωπίσουν την έκρηξη της εφηβείας.

Η εφηβεία είναι αυτή η γοητευτική φάση της ανάπτυξης, χαρακτηρίζεται από την τάση του εφήβου ν’ ανεξαρτητοποιηθεί, να βρει τον εαυτό του, να καταξιωθεί. Κάτι τέτοιο συνοδεύεται με την διάθεσή του να κατεβάσει τους γονείς από το υψηλό βάθρο που τους είχε, κάτι που είναι επώδυνο, δύσκολο ως διαδικασία και απαραίτητο. Η επαναστατικότητα στην εφηβεία που μπορεί να σχετίζεται μ’ όλα αυτά είναι μία φυσιολογική διαδικασία. Οι γονείς πρέπει να την αντέξουν, να δώσουν στον έφηβο τη δυνατότητα να κάνει λάθη, να τους κοντράρει. Αυτό όμως που πρέπει να ξέρουν είναι ότι δεν υπάρχει λόγος να το πάρουν ως προσωπική επίθεση ή μείωση, να κατανοήσουν πως είναι φυσιολογικό.

Το πώς εξελίσσεται η εφηβεία έχει μεγάλη σχέση με το πώς πήγαν τα πράγματα νωρίτερα, από τη στιγμή που το παιδί γεννιέται. Ό,τι δεν πάει καλά, εγγράφεται και συνήθως φαίνεται με την έναρξη της εφηβείας. Η Άννα Φρόιντ κάπου έχει πει ότι η εφηβεία αποτελεί τον καθρέφτη των προηγούμενων φάσεων της ανάπτυξης. Το παιδί που έχει ένα μικρό άγχος όταν πάει στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο, εννοώ άγχος αποχωρισμού, μπορεί στην εφηβεία να έχει σχολική άρνηση. Ή το παιδί με δυσκολίες διατροφής, που σημαίνει εκτός των άλλων δυσκολίες σε σχέση με τους γονείς, να κάνει στην εφηβεία, ανορεξία. Επομένως το θέμα είναι οι γονείς ν’ αντέξουν τις αλλαγές που γίνονται και να θρηνήσουν και οι ίδιοι τον αποχωρισμό. Να θυμίσω ότι στην εφηβεία εκτός από την κρίση του εφήβου υπάρχει και η κρίση της μέσης ηλικίας των γονιών. Έτσι έχουμε δύο κρίσεις που συμπίπτουν και ίσως αποτελέσουν ένα γόνιμο έδαφος για ν’ αναπτυχθεί η παθολογία. Αν όμως είναι προετοιμασμένοι, βλέπουν ότι ο έφηβος έχει τη δική του γνώμη, ψάχνει τον εαυτό του και προσπαθεί να φτιάξει το δικό του σύστημα αξιών. Αν κατανοήσουν όμως πως αυτό είναι μία υγιής διαδικασία, και όχι πως έτσι εκείνοι μειώνονται, τότε τα πράγματα μπορεί να πάνε καλά και το παιδί θα βρει το δρόμο του. Οι γονείς θα πρέπει να είναι στηρικτικοί και παράλληλα να μπουν αν χρειάζεται σε αντιπαράθεση σε λογικά βέβαια πλαίσια. Να σας πω ένα παράδειγμα. Κάποτε έβλεπα μία οικογένεια με τον έφηβο γιο κι η συζήτηση άρχισε με επίθεση του πατέρα στον δεκαεξάχρονο λέγοντάς του ότι έχει αλλάξει ο χαρακτήρας, η συμπεριφορά του κι επιπλέον γυρνάει τα βράδια στις τρεις. Ο γιος του απάντησε «όχι στις τρεις, στις δώδεκα» δηλαδή υπήρχε μια διόγκωση της αντιπαράθεσης από την πλευρά του πατέρα. Επομένως πρέπει να υπάρχουν όρια αλλά σε λογικό επίπεδο και στο συγκεκριμένο παράδειγμα ήταν σα να έβαζε ο έφηβος τα όρια στον πατέρα.

Πείτε μας λίγα λόγια για την τηλεφωνική γραμμή βοήθειας

Η τηλεφωνική γραμμή βοήθειας είναι μία γραμμή με πανελλαδική εμβέλεια που έχει μπει σ’ εφαρμογή από τον Ιούνιο. Το νούμερο είναι ότι 801-801.1177. Ήταν ακόμη μία από τις σκέψεις μου για να προχωρήσουμε με την οργάνωση αυτής της υπηρεσίας, η οποία έχει ως στόχο να προσφέρει τηλεφωνικά γνώμες, συμβουλές, προτάσεις και διευκρινίσεις για ζητήματα ψυχικής υγείας που αφορούν παιδιά, γονείς, εφήβους, εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχικής υγείας. Καλώντας ένα νούμερο – και δεν είμαστε οι μόνοι, υπάρχει ο ΟΚΑΝΑ, το ΚΕΘΕΑ, που είναι εξειδικευμένοι σε συγκεκριμένους τομείς – μπορούν να μιλήσουν με έμπειρους ειδικούς, όπως παιδοψυχίατρο, ψυχολόγο, παιδαγωγό και νοσηλευτή. Λειτουργεί καθημερινά από τις 8:30 πμ. ως τις 8:30 μμ. και το Σάββατο από τις 8:30 ως το μεσημέρι. Είναι, αν θέλετε, μία πρώτη γραμμή βοήθειας για κάποιον που επιθυμεί μία άμεση απάντηση για ζητήματα ανάπτυξης του παιδιού ή ερωτήματα που έχουν οι έφηβοι.

Ακόμη, τηλεφωνούν έφηβοι που πολλές φορές έχουν δυσκολίες επικοινωνίας με την οικογένεια και θέλουν να μοιραστούν το πρόβλημα. Ένα χαρακτηριστικό της γραμμής είναι η ανωνυμία, δεν είναι υποχρεωμένοι να δώσουν τα στοιχεία τους και θα έλεγα ότι στόχος μας πληθυσμιακά είναι οι έφηβοι. Είναι μία ευαίσθητη ομάδα που μπορεί πιο εύκολα να μιλήσει σε έναν τρίτο. Η τηλεφωνική συζήτηση επαναλαμβάνεται αν χρειαστεί και σε κάποιες περιπτώσεις οι γονείς ή οι έφηβοι έχουν τη δυνατότητα να έρθουν στο χώρο και να μιλήσουν στον ειδικό. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε το γονιό να ξεπεράσει τις αντιστάσεις του κι αν είναι απαραίτητο ν’ απευθυνθεί στον ειδικό.

Υπήρξε ένα τηλεφώνημα από μια έφηβη που ήθελε να πει πως ήταν έγκυος. Ανήλικη, με πολύ άγχος και η παρέμβαση μας λειτούργησε καταλυτικά ενώ το ίδιο έγινε με μια άλλη έφηβη που είχε έναν αυτοκτονικό ιδεασμό και τη βοηθήσαμε να μιλήσει στους γονείς της, ώστε να καταφύγουν σ’ έναν ειδικό. Είναι κατά τη γνώμη μου μια πολύ χρήσιμη υπηρεσία που λειτουργεί προληπτικά. Μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και να κατευθύνει αυτόν που έχει ανάγκη στον κατάλληλο ειδικό. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που αρκεί μία τηλεφωνική συζήτηση για να δοθούν κάποιες πρώτες απαντήσεις. Βοηθάμε το γονιό να βρει μέσα του τις δυνάμεις που πρέπει και τον έφηβο ώστε να καταφέρει να τα βγάλει πέρα ο ίδιος. Ακόμη κάτι τελευταίο, η τηλεφωνική γραμμή βοήθειας έχει χρέωση μιας αστικής μονάδας, δεν υπάρχει καμιά οικονομική επιβάρυνση. Φορέας της γραμμής είναι μια εταιρεία ψυχοκοινωνικής υγείας του παιδιού και του εφήβου, η λειτουργία έχει γίνει με χορηγία, από έναν οργανισμό εκτός Ελλάδας, που για λόγους ευαισθησίας επιθυμεί να παραμείνει ανώνυμος.

Πείτε μας λίγα λόγια για το τι έγινε στο συνέδριο που οργανώσατε το Σεπτέμβριο, είστε ευχαριστημένος από την ανταπόκριση και πόσο θεωρείτε σημαντικές παρόμοιες διοργανώσεις;

Το συνέδριο που ήταν ευρωπαϊκό, ήταν μία ιδέα που είχαμε καιρό πριν και τελικά πραγματοποιήθηκε. Θεωρώ πως ήταν σημαντικό, πρώτα-πρώτα υπήρχε μεγάλη συμμετοχή, περίπου επτακόσια συνάδελφοι από είκοσι πέντε χώρες. Η ιδέα ήταν να έρθει κοντά η παιδοψυχιατρική με την ψυχιατρική ενηλίκων αν και δεν είμαι σίγουρος πόσο κάτι τέτοιο κατορθώθηκε. Απ’ την άλλη μεριά αναδείχτηκαν θέματα που έχουν σχέση με το ρόλο του γονιού στην ομαλή ανάπτυξη του παιδιού και στο πώς μπορεί να χρησιμεύσει ως σύμμαχος στη θεραπευτική διαδικασία του παιδιού. Παλιότερα ταυτιζόμασταν περισσότερο με το παιδί και τη δυσκολία του, σήμερα όμως πρέπει να δούμε τα πράγματα διαφορετικά.

Παράλληλα μέσα από το συνέδριο θίχτηκαν ζητήματα που σχετίζονται περισσότερο με την ανάγκη ενημέρωσης των ψυχιάτρων ενηλίκων όταν έχουν ν’ αντιμετωπίσουν γονείς με ψύχωση. Υπάρχει – όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σ’ άλλες χώρες- η τάση να μη δίνεται το απαραίτητο βάρος, στο να δουν οι γιατροί το πώς μπορεί να βοηθηθεί το παιδί που έχει ψυχωσικό γονιό. Συχνά ο γονιός υποτροπιάζει, αυτό είναι ένα ακόμη πρόβλημα, κι όντως είχαμε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις. Διαπιστώθηκε η ανάγκη να λαμβάνονται πάρα πολύ υπ’ όψιν οι ανάγκες του παιδιού σ’ αυτές τις περιπτώσεις, ν’ ακούγεται η φωνή του και να του δίνεται η δυνατότητα να μιλήσει για τα συναισθήματά του. Συγχρόνως ν’ αναγνωρίσουμε τα δικαιώματα του γονιού γιατί δε σημαίνει πως αν υπάρχει μία ψυχική διαταραχή είναι ανίκανος ν’ ασκήσει τα γονεϊκά του δικαιώματα. Οι στατιστικές δείχνουν ότι πάρα πολλοί γονείς με ψυχικές διαταραχές έχουν παιδιά που χρειάζονται βοήθεια, κάτι που οφείλουμε και μπορούμε να κάνουμε. Το ίδιο ισχύει θα πρόσθετα και στις περιπτώσεις που υπάρχει ενδοοικογενειακή βία, όπως στα κακοποιημένα παιδιά, όπου οι γονείς πρέπει να αντιμετωπίσουν το νόμο αλλά χρειάζεται να τους δώσουμε κι εμείς την κατάλληλη βοήθεια. Με την ίδια λογική πρέπει να σκεφτόμαστε τα παιδιά που έχουν γονείς στη φυλακή ή γονείς που κάνουν χρήση ουσιών ή τα παιδιά των μειονοτήτων. Πρέπει να τονίσω τον τεράστιο ρόλο που μπορεί να παίξει η εκπαίδευση. Σε γενικές γραμμές το συνέδριο είχε μεγάλη επιτυχία και υπολογίζουμε να βγει και μια έκδοση με επιλεγμένες παρουσιάσεις και ομιλίες συναδέλφων.

Κύριε Τσιάντη, σας ευχαριστώ πολύ, η συζήτησή μας είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.

Πηγή: http://www.paidiko-ergastiri.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=124

———————————————————————————————————————————-