(Με αφορμή το αίτημα της Ιουλιάνας)

Τα καθήκοντα, οι αρμοδιότητες και το έργο του ψυχολόγου ορίζονται ρητώς από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο (νόμος 991/1979/ΦΕΚ 278/τ. Α΄/20-12-1979, «για την άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου στην Ελλάδα», όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 2646/ΦΕΚ 236/τ. Α΄/20-10-1998), και έχουν ως εξής:

«Ο Ψυχολόγος στην άσκηση του επαγγέλματός του ερευνά και αξιολογεί την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά του ανθρώπου και εργάζεται με τις καθιερωμένες αρχές και μεθόδους της Επιστήμης της Ψυχολογίας για την αξιοποίηση και βελτίωσή τους.»

Το έργο του ψυχολόγου, όπως περιγράφεται και ορίζεται από τις διατάξεις της κειμένης νομοθεσίας, επιτρέπεται μόνον στον κάτοχο της Άδειας Άσκησης του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου στην Ελλάδα και καλύπτεται από το ψυχολογικό απόρρητο.

Στις επί μέρους δομές όπου εργάζονται ή διεκδικούν να εργασθούν οι ψυχολόγοι, ο επιμερισμός αρμοδιοτήτων καθορίζεται και εξειδικεύεται με βάση τον Κώδικα-Ορισμό για τα επαγγέλματα του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας που εδρεύει στη Γενεύη της Ελβετίας.

Για τον ψυχολόγο ορίζεται:

Ο ψυχολόγος στην άσκηση του επαγγέλματός του:

Μελετά τη συμπεριφορά του ανθρώπου και τις ψυχικές – διανοητικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού και

Ερευνά ή συνιστά θεραπεία για ψυχολογικά προβλήματα στην περιοχή της Υγείας, της Παιδείας και της Παραγωγής.

¬     Μελετά και εκτελεί πειράματα και παρατηρήσεις σε ανθρώπους και ζώα για να μετρήσει ψυχικά, διανοητικά και βιολογικά χαρακτηριστικά.

¬     Αναλύει την επιρροή της κληρονομικότητας, του περιβάλλοντος και άλλων παραγόντων στη σκέψη και στη συμπεριφορά των ατόμων.

¬     Αναλαμβάνει την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία συναισθηματικών διαταραχών και διαταραχών στην ανάπτυξη της προσωπικότητας, καθώς και ελλείψεων προσαρμογής στο κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον.

¬     Συνθέτει και εκτελεί δοκιμασίες (tests) για να μετρήσει τη νοημοσύνη, τις ικανότητες, τις στάσεις και άλλα χαρακτηριστικά του ανθρώπου, ερμηνεύει τα δεδομένα που προκύπτουν και δίνει τις κατάλληλες συστάσεις, αν απαιτείται.

Μπορεί να εξειδικευθεί σε επί μέρους εφαρμογή της Ψυχολογίας, όπως διάγνωση και θεραπεία ψυχικών παθήσεων, ψυχολογικών προβλημάτων που εμφανίζονται κατά την εκπαίδευση ή την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών ή σε ψυχολογικά προβλήματα στην επαγγελματική ζωή, όπως ό,τι έχει σχέση με την Επιλογή Προσωπικού, την Επαγγελματική Εκπαίδευση και τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό των εργαζομένων.

Παράδειγμα: Ο συμβουλευτικός ψυχολόγος

Ο συμβουλευτικός ψυχολόγος είναι ειδικά εκπαιδευμένος ψυχολόγος, ο οποίος έχει μεγάλη εμπειρία στο να βοηθάει ανθρώπους να διαπραγματεύονται αποτελεσματικά τα συναισθηματικά και άλλα προσωπικά προβλήματά τους.

Ο συμβουλευτικός ψυχολόγος αξιολογεί και αντιμετωπίζει συναισθηματικές διαταραχές, προβλήματα συμπεριφοράς καθώς και δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Ο συμβουλευτικός ψυχολόγος ενδιαφέρεται κυρίως

¬για τις κρυμμένες δυνάμεις και δυνατότητες και το υποστηρικτικό περιβάλλον του ενδιαφερόμενου

¬για τους τρόπους επικοινωνίας και συνδιαλλαγής του ατόμου με το περιβάλλον, τους ρόλους, τους κανόνες, και τους στόχους που υιοθετεί, καθώς και

¬για το στάδιο της ψυχο-κοινωνικής ανάπτυξης στο οποίο βρίσκεται.

Ψυχολογική θεραπεία

Η διαδικασία της ψυχολογικής θεραπείας περιλαμβάνει κυρίως διάλογο και σκέψη. Ο ενδιαφερόμενος μιλάει για τον εαυτό του και το πρόβλημα που τον απασχολεί, ενώ ο συμβουλευτικός ψυχολόγος τον ενθαρρύνει να σκεφτεί πάνω σε θέματα που -κατά την άποψή του- σχετίζονται με το πρόβλημα, και να επεξεργαστεί νέες λύσεις.

Η διαδικασία της ψυχολογικής θεραπείας περιλαμβάνει ερωτήσεις από τον ψυχολόγο, απαντήσεις από τον ενδιαφερόμενο και σχόλια στις απαντήσεις από τον ψυχολόγο.

Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος είναι αυτός που αντιμετωπίζει το πρόβλημα με την καθοδήγηση ή την παρέμβαση του συμβουλευτικού ψυχολόγου.

Άλλοι ψυχολόγοι: