Κορνήλιος Καστοριάδης (Κωνσταντινούπολη, 11 Μαρτίου 1922 – Παρίσι, 26 Δεκεμβρίου 1997)

…Το ουσιώδες σε όλο το ζήτημα της «ανάπτυξης», είναι ότι οι χώρες του «τρίτου κόσμου», περιείχαν και εξακολουθούν να περιέχουν τη δυνατότητα πρωτότυπης θετικής συμβολής στον αναγκαίο μετασχηματισμό της παγκόσμιας κοινωνίας. Η δυνατότητα αυτή αποσιωπάται πλήρως στις συνήθεις συζητήσεις περί ανάπτυξης. Κι αυτή είναι που καταστράφηκε από την καπιταλιστικογραφειοκρατική ανάπτυξη των χωρών αυτών – και γι’ αυτό ίσως το μίσος που μπορεί να νοιώθει κανείς για τις δημιουργούμενες αυτές γραφειοκρατίες γίνεται πολύ μεγαλύτερο.
Μιλώντας σχηματικά, μπορούμε να πούμε ότι στις περισσότερες από τις χώρες αυτές, οι παραδοσιακές μορφές κουλτούρας δεν είναι ακόμα πλήρως διαλυμένες, ούτε ο παραδοσιακός τύπος ανθρώπου έχει πλήρως καταστραφεί. Εννοείται ότι οι παραδοσιακές αυτές μορφές συμβαδίζουν τις περισσότερες φορές, με την αθλιότητα, την εκμετάλλευση και μια σειρά αρνητικών παραγόντων. Διασώζουν όμως κάτι που έχει συντριβεί με την – και από την – καπιταλιστική ανάπτυξη της δύσης: ένας ορισμένο τύπο κοινωνικότητας και κοινωνικοποίησης και έναν ορισμένο τύπο ανθρώπινου όντος. Από καιρό πιστεύω πως η επίλυση των τωρινών προβλημάτων της ανθρωπότητας πρέπει να περάσει μέσα από τη σύζευξη του στοιχείου αυτού με ότι μπορεί να κομίσει η δύση. Εννοώ με τούτο το μετασχηματισμό της δυτικής τεχνικής και της δυτικής γνώσης με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνει δυνατό να τεθούν στην υπηρεσία της διατήρησης και της ανάπτυξης των αυθεντικών μορφών κοινωνικότητας που επιβιώνουν στις «υπανάπτυκτες» χώρες και αντίστροφα τη δυνατότητα για τους λαούς της δύσης να μάθουν από αυτές τις χώρες κάτι που έχουν ξεχάσει για να εμπνευστούν από αυτό και να ξαναζωντανέψουν αληθινά κοινοτικές μορφές ζωής.

(Κορνήλιος Καστοριάδης, Χώροι του ανθρώπου, εκδόσεις Ύψιλον, 2007)

Ο διανοητής Κορνήλιος Καστοριάδης στην εκπομπή «Παρασκήνιο»

Ο Καστοριάδης στην Wikipedia

Socialisme ou Barbarie

FIGURES OF THE THINKABLE INCLUDING «PASSION AND KNOWLEDGE»

Τα βιβλία του στα Ελληνικά

———————————————————————————————————————————————–

Κορνήλιος Καστοριάδης 1/6

Κορνήλιος Καστοριάδης 2/6

Κορνήλιος Καστοριάδης 3/6

Κορνήλιος Καστοριάδης 4/6

Αυτή η στροφή προς την ψυχανάλυση χαρακτηρίζει πλέον τό σύνολο της σκέψης του, πράγμα το οποίο τον οδηγεί σε μια καινούργια φιλοσοφική κατανόηση της πολιτικής και κοινωνικής ζωής του ανθρώπου, η οποία αποτυπώνεται στο κλασικό πλέον έργο του Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας. Κεντρική θέση στην σκέψη του αποκτά η έννοια του Φαντασιακού, το οποίο θεωρεί ως το θεμέλιο στοιχείο της ανθρώπινης δημιουργίας. Ο Καστοριάδης αντιλαμβάνεται την κοινωνική διαφοροποίηση ως μια διαδικασία συνεχούς δημιουργίας ex nihilo σημασιών, νοημάτων, εικόνων οι οποίες θεσμίζονται και δομούν την εικόνα του κόσμου και της κοινωνίας κάθε εποχής. Ο Καστοριάδης αρνείται την ύπαρξη οποιουδήποτε ντετερμινισμού όσον αφορά την κοινωνική αλλαγή, οποιασδήποτε προδιαγεγραμένης πορείας της κοινωνίας, καθώς αυτή είναι συνεχής δημιουργία που γεννιέται και νοηματοδοτείται μέσω του «Κοινωνικού Φαντασιακού». Σύμφωνα με τον Καστοριάδη, αν και όλες οι κοινωνίες δημιουργούν οι ίδιες της φαντασιακές σημασίες τους (δηλαδή τους θεσμούς, τους κανόνες, τις πεποιθήσεις, τις αντιλήψεις κ.λπ.) δεν έχουν όλες συνείδηση του γεγονότος αυτού. Πολλές κοινωνίες συγκαλύπτουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της θέσμισης των φαντασιακών σημασιών τους, αποδίδοντας την θέσμιση και την θεμελίωση τους σε εξω-κοινωνικούς παράγοντες (π.χ. το Θεό, την παράδοση, το νόμο, την ιστορία). Με βάση αυτή την συνείδηση της αυτοθέσμισης των φαντασιακών σημασιών από κάθε κοινωνία, ο Καστοριάδης διέκρινε μεταξύ των αυτόνομων κοινωνιών, αυτών δηλαδή που είχαν συνείδηση της αυτοθέσμισης αυτής, και των ετερόνομων κοινωνιών, στις οποίες η θέσμιση αποδιδόταν σε κάποια εξωκοινωνική αυθεντία.

Κορνήλιος Καστοριάδης 5/6

Κορνήλιος Καστοριάδης 6/6

———————————————————————————————————————————————-

2. Καστοριάδης για την εκπαίδευση: 

https://www.youtube.com/watch?v=I1ouePjBA1w , http://www.youtube.com/watch?v=I1ouePjBA1w&feature=youtu.be

Κείμενα του Καστοριάδη, ψηφιοποιημένα

Κείμενά και συνεντεύξεις

Κείμενα άλλων για το έργο του Κ. Καστοριάδη