Πρώτη δημοσίευση: 6 Μαΐου 2011

cp

[Πηγή: http://www.simplypsychology.org/cognitive.html]

Γνωστική Ψυχολογία

Πώς ένα άτομο αποκτά γνώση; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα της γνωστικής ψυχολογίας (ΓΨ), του κλάδου της ψυχολογίας που προσπαθεί να ερμηνεύσει τα φαινόμενα της αντίληψης και των νοητικών διεργασιών, με απώτερο σκοπό να  εξηγήσει την ανθρώπινη συμπεριφορά. Το πεδίο της ΓΨ καλύπτει ένα ευρύ φάσμα περιοχών έρευνας, εξετάζοντας ερωτήματα λειτουργίας της μνήμης, της προσοχής, της αντίληψης, της αναπαράστασης της γνώσης, της σκέψης, της δημιουργικότητας και της επίλυσης προβλημάτων.

Ο όρος ΓΨ πρωτοπαρουσιάστηκε το 1967 από τον Ulrich Neisser (1928 – ), στο βιβλίο Cognitive Psychology*, όπου δίνεται ένας πολύ ευρύς ορισμός του, με έμφαση στη άποψη ότι η νόηση έχει συγκεκριμένες θεμελιώδεις δομές. Αυτός ο ορισμός δίνει τη δυνατότητα μελέτης εννοιών υψηλότερου επιπέδου, όπως είναι η σκέψη, που τα σύγχρονα συγγράμματα συνήθως συμπεριλαμβάνουν στην προσπάθειά τους να ορίσουν τη γνωστική ψυχολογία.

Στο ζήτημα αυτό, η βασική θέση της ΓΨ είναι ότι, η είσοδος και η επεξεργασία πληροφοριών, οι οποίες οδηγούν στη μάθηση και τη γνώση, ακολουθούν μια διαδικασία παρόμοια με εκείνη της επεξεργασίας των τροφών κατά τη λειτουργία της πέψης. Με την επεξεργασία αυτή οι γνώσεις μετασχηματίζονται και αποθηκεύονται, για να ενεργοποιηθούν, όταν τις χρειαστούμε. Αυτό σημαίνει ότι για να μετατραπεί η πληροφορία σε γνώση μεσολαβούν όχι μόνον οι αισθήσεις, οι οποίες δέχονται τα εξωτερικά ερεθίσματα, αλλά και ορισμένες διαδικασίες επεξεργασίας, οι οποίες μετασχηματίζουν τα δεδομένα σε γνώση. Οι διαδικασίες αυτές καθορίζονται από τις γνωστικές λειτουργίες, δηλαδή την αντίληψη, τη μνήμη, τη γλώσσα, τη σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Η ΓΨ θεωρεί ότι για να μελετηθεί η μάθηση πρέπει να μελετηθεί αναλυτικά ο μετασχηματισμός της πληροφορίας σε γνώση, δηλαδή οι φάσεις της γνωστικής επεξεργασίας πληροφοριών, και ρίχνει το βάρος της στη μελέτη των συγκεκριμένων γνωστικών λειτουργιών. Συνεισφέρει σημαντικά στο διεπιστημονικό πεδίο της γνωσιακής επιστήμης, ενώ μοιράζεται το ίδιο αντικείμενο μελέτης, υπό διαφορετική όμως σκοπιά, με την τεχνητή νοημοσύνη.

* Neisser, U. (1967). Cognitive psychology. New York: Appleton-Century-Crofts.

Cognitive Psychology: History

Κύριες περιοχές έρευνας της Γνωστικής Ψυχολογίας:

Perception

Categorization

Memory

Knowledge representation

Numerical cognition

Language

Thinking

Σχετικά:

Επίσης:

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΝΟΥΣ»
που οδηγεί σε Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης και Διδακτορικό Δίπλωμα.