«Η πρώτη ερώτηση που συνήθως τίθεται σε νέους γονείς είναι: Κορίτσι ή αγόρι; 

Υπάρχει μια θαυμάσια απάντηση που μπορούμε να δώσουμε: Δεν ξέρουμε· δεν μας το είπε ακόμη.»

(Kate Bornstein, Gender Outlaws, 1994)

Και αν, τελικά, να μας πει:

«No, I’m not a boy, and I’m not a girl either. I am gender fluid.«;
Gender Fluid is a gender identity best described as a dynamic mix of boy and girl. A person who is Gender Fluid may always feel like a mix of the two traditional genders, but may feel more boy some days, and more girl other days.
Being Gender Fluid has nothing to do with which set of genitalia one has, nor their sexual orientation.
Gender fluid is a gender identity which refers to a gender which varies over time. A gender fluid person may at any time identify as male, female, neutrois, or any other non-binary identity, or some combination of identities. Their gender can also vary at random or vary in response to different circumstances.
Η Evan Rachel Wood δήλωσε ανοιχτά το 2011 πως είναι αμφιφυλόφιλη και πλέον χαρακτηρίζει τον εαυτό της ως gender-fluid (ρευστό φύλο) και παραδέχτηκε πως έχει βιώσει «φυσική, ψυχολογική και σεξουαλική κακοποίηση» κατά το παρελθόν, εξαιτίας της σεξουαλικότητάς της.

1. Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο Βιολογικό Φύλο (sex) και το Κοινωνικό  Φύλο (gender);

  • Βιολογικό φύλο (ΒΦ) = αρσενικό και θηλυκό
  • Κοινωνικό φύλο (ΚΦ) = ανδρικό και γυναικείο

Έτσι, στην ουσία:

  • Το ΒΦ αναφέρεται σε βιολογικές διαφορές: χρωμοσώματα, ορμονικό προφίλ, εσωτερικά και εξωτερικά γεννητικά όργανα.
  • Το ΚΦ περιγράφει τα χαρακτηριστικά με τα οποία μια κοινωνία ή ένας πολιτισμός σκιαγραφούν το αρσενικό ή το θηλυκό.

Έτσι, ενώ το ΒΦ είναι ένα βιολογικό γεγονός και είναι το ίδιο σε κάθε πολιτισμό, το ΚΦ είναι συνάρτηση των ρόλων που παίζουν τα δύο φύλα «άνδρας» ή «γυναίκα» στην κοινωνία και φυσικά μπορεί να είναι αρκετά διαφορετικοί στους διάφορους πολιτισμούς.

Με κοινωνιολογικούς όρους ο «ρόλος των δύο φύλων» αναφέρεται στα χαρακτηριστικά και τις συμπεριφορές που διαφορετικοί πολιτισμοί αποδίδουν στα φύλα. Το να είναι ένα άτομο «πραγματικός άνδρας» σε έναν πολιτισμό απαιτεί αφενός να έχει αρσενικό ΒΦ και αφετέρου να διαθέτει όσα στον πολιτισμό του ορίζονται ως ανδρικά χαρακτηριστικά και ανδρικές συμπεριφορές. Επίσης, μια «πραγματική γυναίκα» πρέπει να έχει γυναικείο ΒΦ και γυναικεία χαρακτηριστικά. Συνοψίζοντας:

  • Άνδρας = αρσενικό ΒΦ + αρρενωπός κοινωνικός ρόλος [«πραγματικός άνδρας», «αρσενικό» ή «αρρενωπότητα»]
  • Γυναίκα» = θηλυκό ΒΦ + θηλυκός κοινωνικός ρόλος [«πραγματική γυναίκα», «θηλυκό» ή «θηλυκότητα»]
2. Η Βιολογία του Φύλου και το Βίωμα του Φύλου

Η ανισογαμία (Anisogamy), ή οι διαφορές μεγέθους των γαμετών (κύτταρα του σεξ), είναι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό των δύο φύλων.

Εξ ορισμού, τα αρσενικά έχουν μικρούς γαμέτες (σπέρμα).

Τα θηλυκά έχουν μεγάλους γαμέτες (ωάρια).

Στους ανθρώπους, η τυπική διαφοροποίηση ανδρικής ή γυναικείας σεξουαλικότητας περιλαμβάνει την παρουσία ή απουσία ενός χρωμοσώματος Υ, το είδος των γονάδων, τις ορμόνες του φύλου, την εσωτερική αναπαραγωγική ανατομία (όπως η μήτρα στις γυναίκες), και τα εξωτερικά γεννητικά όργανα.

Οι άνθρωποι με μικτούς σεξουαλικούς παράγοντες είναι intersexed.

Οι άνθρωποι των οποίων η εσωτερική ψυχολογική εμπειρία διαφέρει από το βιολογικό φύλο τους είναι transgender or transsexual (τρανς). 

Η επιστημονική έρευνα δείχνει το φύλο ενός ατόμου επηρεάζει τη συμπεριφορά του. 

3. Το ανδρόγυνο

Η λέξη ανδρόγυνο προέρχεται από την Ελληνική γλώσσα και συνδυάζει τις λέξεις άνδρας και γυνή, δηλαδή γυναίκα, και χρησιμοποιείται για να περιγράψει άτομα που συνδυάζουν αντρικά με θηλυκά χαρακτηριστικά, είτε σε θέματα προσωπικότητας ή μόδας, είτε σε όσον αφορά το σώμα τους (ερμαφροδιτισμός). Στην Ελληνική γλώσσα η λέξη ανδρόγυνο σημαίνει ερωτικό ζευγάρι γυναίκας με άντρα.

Louvre_-_Sleeping_Hermaphroditus_03

Ως ταυτότητα φύλου:

Ένα ανδρόγυνο είναι ένα άτομο που δεν ταιριάζει ούτε στον ρόλο φύλου του άνδρα ούτε και της γυναίκας, όπως αυτό ορίζονται στη κοινωνία στην οποία γεννήθηκε ή ζει. Μια άλλη λέξη είναι η ambigender (αμφίβολο φύλο). Πολλά ανδρόγυνα λένε πως είναι ψυχολογικά μεταξύ του άντρα και της γυναίκας, ή εντελώς άσχετα με το θέμα του φύλου. Μπορεί, επίσης, να ονομάζονται μη-φυλικά άτομα, ουδετεροφυλικά άτομα, άφυλα άτομα, ή άτομα που είναι μεταξύ των φύλων, διαφυλικά άτομαδίφυλα άτομα,»πανφυλικά άτομα» ή υγροφυλικά άτομα (genderfluid). Με απλά λόγια, ένα ανδρόγυνο είναι συνδυασμός άντρα και γυναίκας σε ένα σώμα και άρα ανήκουν ταυτόχρονα και στα δύο φύλα. Παλιά η λέξη ανδρόγυνο ήταν συνώνυμο του ερμαφρόδιτου, αλλά σήμερα μιλάμε για διεμφυλικό άτομο (intersex).

Hermaphrodite-Louvre

4. Σωματείο υποστήριξης διεμφυλικών

Στον νόμο: «περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες διατάξεις» (ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4139, ΦΕΚ 74, τεύχος πρώτο, 20 Μαρτίου 2013), στο Κεφάλαιο που αφορά τις Τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα, Άρθρο 66 , αναφέρεται:

«Η τέλεση πράξης από μίσος εθνοτικό, φυλετικό, θρησκευτικό ή μίσος λόγω διαφορετικού σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου κατά του παθόντος συνιστά επιβαρυντική περίσταση και η ποινή δεν αναστέλλεται.«

5. Οι περιπτώσεις αμφίβολου φύλου αρχίζουν να προβληματίζουν τα σχολεία.

6. Τα φύλα είναι… τέσσερα!

164841

Την περασμένη εβδομάδα έκανε τον γύρο του κόσμου η είδηση ότι οι εξετάσεις φύλου στις οποίες υποβλήθηκε η παγκόσμια πρωταθλήτρια των 800 μέτρων του στίβου Κάστερ Σεμένια έδειξαν πως διαθέτει γυναικεία αλλά και ανδρικά χαρακτηριστικά του φύλου. Τα ευρήματα αυτά πρέπει να επαληθευθούν από ομάδα ειδικών και είναι πιθανόν να περάσουν 1-2 εβδομάδες πριν επιβεβαιώσει ή διαψεύσει η Παγκόσμια Ομοσπονδία Στίβου την είδηση.
ΚΑΣΤΕΡ-ΣΕΜΕΝΙΑ-490x274

Το θέμα με τη Σεμένια προέκυψε πριν από έναν μήνα, στη διάρκεια του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου και η καθυστέρηση αποδεικνύει πόσο πολύπλοκη είναι η διάγνωση των διαταραχών του φύλου -ενός όρου που περικλείει πολλαπλές αναπτυξιακές διαταραχές στο αναπαραγωγικό και σεξουαλικό σύστημα του σώματος.

Πώς ορίζεται, όμως, το φύλο;

Ο Δρ. Πίτερ Μπόουεν-Σίμπκινς, εκπρόσωπος του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων-Γυναικολόγων της Βρετανίας και ειδικός στις διαταραχές αυτές, απαντά πως υπάρχουν τέσσερα είδη φύλου.

Το πρώτο είναι ο φαινότυπος, ο οποίος αντιπροσωπεύει το πώς μοιάζει κανείς.

Το δεύτερο είναι το ψυχολογικό φύλο, που αντιπροσωπεύει το πώς νιώθει κανείς και συνήθως είναι ίδιο με τον φαινότυπο και σχετίζεται με την ανατροφή μας.

Το τρίτο φύλο είναι το γοναδικό, το οποίο αντιπροσωπεύει το αν διαθέτει κανείς ωοθήκες ή όρχεις.

Το τέταρτο είναι το χρωμοσωμικό φύλο, το οποίο αντιπροσωπεύει τι συνδυασμό των χρωμοσωμάτων Χ και Υ έχει ένας άνθρωπος. Φυσιολογικά, τα κορίτσια έχουν τον συνδυασμό ΧΧ και τα αγόρια τον συνδυασμό ΧΥ.

Τα χρωμοσώματα

Τον πιο καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του φύλου παίζουν τα χρωμοσώματα, καθώς είναι αυτά που ρυθμίζουν την παραγωγή των ορμονών και έτσι καθορίζουν αν ένα έμβρυο θα εξελιχθεί για να γίνει θηλυκό ή αρσενικό. Ωστόσο, η ρύθμιση δεν είναι πάντοτε τέλεια. Σε μία αρκετά συνηθισμένη διαταραχή που αποκαλείται σύνδρομο μη ευαισθησίας στα ανδρογόνα, το έμβρυο φέρει το ανδρικό χρωμόσωμα (το Υ) αλλά δεν ανταποκρίνεται στην τεστοστερόνη. Το επακόλουθο είναι να αναπτύσσεται το έμβρυο ως θηλυκό και οι όρχεις να μη γίνονται εμφανείς, αλλά να παραμένουν κρυμμένοι στο σώμα. Η κατάσταση δεν γίνεται εμφανής παρά μόνο στην εφηβεία, επειδή το κορίτσι δεν έχει έμμηνο ρύση.

«Οι περιπτώσεις αυτές είναι χαρακτηριστικές του πώς ορίζεται το φύλο», λέει ο Δρ. Μπόουεν-Σίμπκινς.

«Το γεγονός ότι τα κορίτσια αυτά φέρουν το ανδρικό χρωμόσωμα δεν σημαίνει ότι είναι αγόρια, από τη στιγμή που το χρωμόσωμα Υ είναι ανενεργό. Αυτά τα κορίτσια αισθάνονται γυναίκες και μοιάζουν με γυναίκες, ό,τι κι αν «λένε” τα χρωμοσώματά τους».

Σε μία άλλη διαταραχή που αποκαλείται συγγενής επινεφριδική υπερπλασία, το έμβρυο είναι θηλυκό αλλά παράγει πάρα πολλή τεστοστερόνη, με συνέπεια να αναπτύσσονται ανδρικά γεννητικά όργανα.

Μπορεί, επίσης, να φέρει ένα έμβρυο μη φυσιολογικό αριθμό χρωμοσωμάτων, όπως συμβαίνει στο σύνδρομο Τέρνερ στο οποίο οι πάσχοντες έχουν ένα χρωμόσωμα Χ, αλλά κανένα Υ.

slide_22

Στο σύνδρομο Κλάινφελτερ εξάλλου, τα αγόρια έχουν δύο ή περισσότερα χρωμοσώματα Χ μαζί με ένα Υ, με συνέπεια να μην αναπτύσσονται φυσιολογικά οι όρχεις και έτσι τα επίπεδα της ορμόνης του ανδρικού φύλου, της τεστοστερόνης, να είναι χαμηλά.

slide_18

Υπάρχουν επίσης άνδρες που κληρονομούν ένα έξτρα Υ χρωμόσωμα και συνήθως είναι ψηλότεροι από τον μέσο άντρα και επιπλέον επιρρεπείς στην ακμή, λόγω υψηλών επιπέδων τεστοστερόνης. Το έξτρα Υ χρωμόσωμα έχει, επίσης, σχετιστεί με μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς.

Ένα παιδί στα 3.000 εμφανίζει διαταραχή

Για να διαγνωστεί μια διαταραχή φύλου δεν αρκεί η αναζήτηση τυχόν ανατομικών ιδιαιτεροτήτων. Πρέπει να ελεγχθούν και πολλοί άλλοι παράγοντες, όπως οι γενετικοί και οι ορμονικοί.

Όταν ο κόσμος μιλάει για «έλεγχο του φύλου» σκέπτεται στην πραγματικότητα μόνο το βιολογικό φύλο ενός ατόμου. Ωστόσο, το πώς βλέπει ένας άνθρωπος το φύλο του μπορεί να είναι αντίθετο από το φύλο που η φύση τον προορίζει να έχει. Η συχνότητα των διαφόρων διαταραχών του φύλου είναι δύσκολο να υπολογιστεί, εν μέρει διότι εξαρτάται σημαντικά από το είδος του φύλου για το οποίο μιλάμε κάθε φορά. Σε γενικές γραμμές, πάντως, υπολογίζεται πως περίπου ένα στα 3.000 παιδιά γεννιούνται με διαταραχή φύλου, η οποία μπορεί να είναι εμφανής από την αρχή, να εκδηλωθεί αργότερα στη ζωή ή να μη γίνει ποτέ αντιληπτή.

Η επώδυνη «διόρθωση»

Όταν ένα μωρό γεννιέται με μια διαταραχή φύλου, η οποία αμέσως είναι εμφανής, οι αποφάσεις για το φύλο που θα του «δοθεί» είναι δύσκολες για τους γονείς. Όταν, όμως, η διαταραχή του φύλου γίνει εμφανής ή διαγνωστεί στην εφηβεία ή και στην ενήλικο ζωή ακόμα, ο αντίκτυπος είναι ακόμα μεγαλύτερος.

«Οι συζητήσεις για τις διαταραχές του φύλου πρέπει να γίνονται με ευαισθησία και ο ασθενής με τους γονείς του να λάβουν κάθε δυνατή βοήθεια», λέει ο δρ Μπόουεν-Σίμπκινς. Στην περίπτωση της Κάστερ Σεμέγια εκτιμά πως όσα συμβαίνουν πρέπει να αποτελούν αληθινό εφιάλτη για την ίδια και την οικογένειά της.

«Θα πρέπει να βασανίζονται όλοι ψυχικά», λέει.

«Τη μεγάλωσαν νομίζοντας ότι είναι κορίτσι και τώρα τους λένε ότι δεν είναι. Είναι αδύνατον να πει κανείς από ποια διαταραχή του φύλου πάσχει, αλλά στο τέλος θα είναι εκείνη που θα αποφασίσει πώς νιώθει και τι είναι. Είναι ενήλικη και η απόφαση για το αν, λ.χ., θα κάνει εγχείρηση ή όχι πρέπει να είναι μόνο δική της. Το πιο σημαντικό είναι να της παρέχεται η σωστή υποστήριξη -και ψυχολογική- και πραγματικά ελπίζω ότι την έχει».

Δημοσίευση: 17-9-2009, 07:51, Τελευταία ανανέωση: 17-9-2009, 07:51, Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα, Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία.

7. Σχετικοί όροι

8. Sexual Identity and Gender Identity Glossary

9. Νέο! (15-10-2015). Γαλλία: Δικαστήριο αναγνώρισε τρίτο, απροσδιόριστο φύλο. Σε μεσοφυλικό άτομο με κόλπο και πέος.

10. Είσαι σίγουρος για το φύλο σου; Στο σχολείο μαθαίνουμε ότι υπάρχουν μόνο δύο φύλα. Η βιολογία λέει άλλα.